Üstün yetenekli öğrencilerin kaynaştırılmasına yönelik farklılaştırılmış fen etkinliklerinin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı üstün yetenekli öğrencilerin destek eğitim odalarında ve normal sınıflarda kaynaştırılmasına yönelik Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış fen etkinlikleri geliştirmek ve bu etkinliklerin üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme becerilerine ve etkinliklere yönelik algılarına etkisini incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırma nitel yöntemin destekleyici olarak kullanıldığı, nicel yöntemin ağırlıklı olarak kullanıldığı bir çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Amasya'da iki özel ve iki kamu okulunda öğrenim gören dört farklı şubeden toplam 79, 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki 4. sınıf şubeleri seçilirken sınıfında Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından tanılanan en az bir üstün yetenekli öğrencinin bulunması ölçüt olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Öğrenmede Motive Edici Stratejiler Ölçeği", "Sınıf Etkinliklerine Yönelik Algı Ölçeği", "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu", "Doküman Analizleri İçin Analitik Rubrikler" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ANOVA, bağımlı örneklem t-testi ve betimsel istatistiklerden yararlanırken; nitel verilerin analizlerinde tema ve kodlamalardan yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda deney grubunda bulunan üstün yetenekli öğrencilerin motivasyon ve öz düzenleme stratejileri boyutlarının çoğunda son test puan ortalamalarının yüksek çıktığı belirlenmiştir. Farklılaştırılmış fen etkinliklerinin üstün yetenekli olmayan öğrencilerin bilişsel, kaynak yönetimi ve metabilişsel stratejilerini mevcut öğretim programına göre olumlu yönde geliştirdiği parametrik testlerle tespit edilmiştir. Deneysel işlem sonrası yapılan görüşmelerde deney grubundaki üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin çoğunun yeni bir konu öğrenirken konuları zorluk derecelerine göre ayırt etme, çalışma zamanını planlama, arkadaşları ile bilgi paylaşmave kendi kendini değerlendirme gibi çeşitli öz düzenleme stratejilerini kullandıklarına ve öğrenmede daha istekli olduklarına yönelik görüşlere ulaşılmıştır. Doküman analizlerinde üstün yetenekli öğrencilerin hem destek eğitimde verilen etkinlik görevlerini hem de normal sınıflardaki etkinlik görevlerinin çoğunu yerine getirdikleri belirlenmiştir. Üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin farklılaştırılmış etkinliklere yönelik algılarının da olumlu olduğu hem nicel hem de nitel bulgularla tespit edilmiştir. Analizlerde kontrol gruplarında uygulanan mevcut öğretim programının üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin öz düzenleyici öğrenmelerini geliştirmede herhangi bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırmanın üstün yeteneklilerin öz düzenlemeye yönelik motivasyonlarını artırdığı ve stratejilerini olumlu yönde geliştirdiği sonucu ortaya çıkmıştır. Üstün yetenekli öğrencilerin kaynaştırılmasına yönelik farklılaştırılmış fen etkinliklerinin öğrencilerin öz düzenlemeye yönelik motivasyonlarının ve stratejilerinin olumlu yönde geliştirilmesinde başarılı bir model olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara göre, Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış fen etkinliklerinin üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin erken yaşlarda ihtiyaç duyduğu öz düzenlemeli öğrenme becerilerinin kazandırılmasında başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. Daha sonra yapılacak çalışmalarda Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış öğretim uygulamaları hakkında sınıf öğretmenlerine çeşitli eğitimler verilerek, fen alanındaki diğer ünitelerde Modele dayalı farklılaştırılmış uygulamaların yapılması önerilebilir.