Üstün yetenekli resim öğrencilerinin sanatsal düzenleme öğelerine yönelik metaforik algıları

Bu araştırma, Tokat Bilsemde öğrenim gören üstün yetenekli görsel sanatlar/resim öğrencilerinin sanatsal düzenleme öğeleri olan "çizgi, şekil, ışık-gölge, doku, renk, biçim, değer, ton, mekân" kavramlarına yönelik metaforik algılarını ölçmeyi amaçlar. Literatür geçmişinde üstün yetenekli öğrencilerle ilgili birçok çalışma yapıldığı görülmüştür. Fakat görsel sanatların temelini oluşturan sanatsal düzenleme öğelerinin metaforik algısının ölçülmesine yönelik bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Araştırmanın çalışma grubu Tokat Bilim ve Sanat Merkezinde görsel sanatlar/resim alanında öğrenim gören üstün yetenekli 31 öğrenciden oluşmaktadır. Bu araştırmada her bir sanatsal öğe için elde edilen metaforların analizinde IBM SPSS Statistics 22 ve Microsoft Office Excel 2016 programları kullanılmıştır. Elde edilen veriler bu programlara aktarılmış daha sonra frekans, ortalama ve yüzdelik dağılımları hesaplanmıştır. Öğrencilerin üretmiş oldukları metaforlar genel olarak değerlendirildiğinde en fazla birbirinden farklı metafor şekil ve değer öğeleri için, en az birbirinden farklı metafor ise çizgi ve renk öğeleri için oluşmuştur. Çizgi ve renk kavramları görsel sanatlarda en fazla kullanılan öğeler oldukları için öğrencilerin ürettikleri metaforlarda benzerlik gösterdiği söylenebilir. Öğrenciler tarafından sanatsal düzenleme öğelerine yönelik üretilen metaforlar, öğrencilerin oluşturdukları metaforun gerekçesine bakılarak kavramsal kategorilendirme yapılmıştır. Kavramsal kategori olarak sayı bakımından en az kavram oluşturulan öğeler "doku, renk, biçim, ton" olduğu tespit edilmiştir. En fazla kavram oluşturulan öğe ise "değer" kavramı olmuştur. Sonuç olarak sanat eğitiminde kullanılan sanatsal düzenleme öğeleri kullanılarak üstün yetenekli görsel sanatlar/resim öğrencilerinin metaforik algıları incelenmiştir. Elde edilen bulgular alan yazına bağlı olarak tartışılmış ve bulgulardan hareketle önerilerde bulunulmuştur.