Üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrencilerin sanat eğitimine yönelik bir farklılaştırma yaklaşımı

Bu araştırmanın amacı Bilim ve Sanat Merkezinde öğrenim görmekte olan üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar eğitimine yönelik bir farklılaştırma yaklaşımı geliştirmektir. Geliştirilmiş olan farklılaştırma yaklaşımı, öğrencilerin yaratıcılıklarının üzerindeki etkisi incelenerek değerlendirilmiştir. Çalışmanın, üstün zekâlı öğrencilerin görsel sanatlar dersindeki potansiyellerini en iyi derecede kullanabilmelerine imkan sağladığı düşünülmektedir. Araştırma, öğrencilerin farklı ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirerek, üstün yetenekli/ zekâlı öğrencilerin yaratıcılıkları üzerindeki etkisi açısından önemlidir. Ayrıca araştırma, geliştirilmiş farklılaştırma yaklaşımının dünyada uygulanan bir model çerçevesinde işlenen derslerle de karşılaştırılarak etkililiğinin ortaya koyulmuş olması bakımından önem arz etmektedir. Çalışmanın üstün zekâlı/yetenekli bireylerin görsel sanatlar eğitimine yönelik geliştirilen farklılaştırma yaklaşımı kapsamında sınırlı çalışmalardan biri olması açısından alan yazına katkı sağlayacağı ve elde edilecek bulgular itibarıyla da önem taşıdığı düşünülmektedir.Çalışmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Nicel araştırma desen kapsamında tek gruplu ön test - son test yöntemi uygulanmıştır. Bu sebeple geliştirilen farklılaştırma yönteminin etkililiğini tespit etmeye yönelik olarak Torrance yaratıcılık testi uygulanmış, sonuçları tablolaştırılmış, yorumlanmış ve bu yolla derinlemesine bilgi elde edilmiştir. Araştırma dahilinde yapılmış çalışmanın evrenini Türkiye sınırları içerisinde görsel sanatlar alanında tanı almış üstün zekâlı ve özel yetenekli bireyler, örneklemini ise; İstanbul'da yer alan bir bilim ve sanat merkezinde öğrenim gören özel yetenekli 45 birey oluşturmuştur. Araştırmada amaçlı örnekleme uygulanmıştır. Söz konusu araştırma kapsamında üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrencilerin görsel sanatlar eğitimine yönelik bir farklılaştırma yaklaşımı geliştirilmiştir. Farklılaştırma yaklaşımı geliştirme açısından Milli Eğitim Bakanlığının bilim ve sanat merkezleri için hazırladığı Bilsem Etkinlik Kitabındaki görsel sanatlar dersi bünyesinde işlenebilecek 'Göç ve Mültecilik' konusu seçilip, mevcut konunun içerik, süreç, ürün ve öğrenme çevresi açısından bir takım farklılaştırmaları yapılmıştır. Söz konusu kılavuz kitap, özel yetenekli öğrenciler için özel bir öğretim yöntemine göre hazırlanmamıştır ve içerdiği kazanımlar açısından milli eğitim bakanlığının örgün eğitime dahil olan ortaokullarındaki görsel sanatlar dersi müfredatıyla aynı kazanımları taşımaktadır. İçerik açısından mevcut konu dahilinde Yetenekler Sınırsızdır Modelinin (Carol Schlichter) kazanımlarına da yer verilmiştir. Süreç boyunca öğretmenlerin kullanacağı stratejiler, temel beceriler, araştırma becerilerine ve ürünlere yer verilmiştir. Farklılaştırma yaklaşımının geliştirilmesinde üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrenciler için tasarlanmış ve dünya çapında uygulamada olan Yetenekler Sınırsız Modeli' nden faydalanılmıştır. Yapılan araştırma kapsamında geliştirilmiş farklılaştırma yaklaşımına yönelik tasarlanan dersler, Milli Eğitim Bakanlığı' nın ders müfredatını içeren etkinlik kitabı ve öğretmenlerin Görsel Sanatlar dersinde kullandıkları yöntem ile karşılaştırılmış ve sonuçları yorumlanmıştır. Öğrencilerin Görsel Sanatlar dersi başarı puanlarında ve yaratıcılık puanlarında anlamlı artış olduğu gözlenmiştir.