Usūl ü Fenn-i Harb" transkripsiyon-askerî terimlerin incelenmesi ve sözlüğü

Bilinen tarihin en eski çağlarından itibaren Türkler, Orta Asya'dan başlayarak Doğu Avrupa içlerine, Kafkasya'ya, Ortadoğu'ya ve Anadolu içlerine kadar yayılarak büyük devletler kurmuşlardır. Kuşkusuz bunda önemli olan etken Türklerin asker-millet olmasından kaynaklanan güçlü ordularının bulunmasıdır. Askerlik, Türkler için yaşamın içinde bir görev olmuştur. Eski Türklerde sadece erkekler değil, kadınlar da bu görevi üstlenmiş, çocuklarını da bu töreye göre yetiştirmişlerdir. Böylece Türklerin çağlar boyunca birbirinden farklı devletler kurarak günümüze kadar ayakta kalmalarını sağlayacak gelenek, milletin bütün unsurlarına işlemiştir. Tarihte kurulmuş Türk devletlerinin askerî yapıları ve orduları üzerine, çeşitli çalışmalar yapılmıştır. İncelemiş olduğumuz "Usūl ü Fenn-i Harb" adlı müellifi bilinmeyen eser, 19. yy.ın ilk yarısında Osmanlı ordularının Batılı devletlerin üstünlüğünü kabul ederek yeni bir ordu ve askerî eğitim alınması gereğinden doğan ihtiyaca hâsıl olarak kaleme alınmıştır. Eserde, harp ve barış esnasında ne yapılması gerektiği, karada ve denizde askerlerin durumları gibi konular işlenmiştir. Çalışmamızda geçen askerî terimler köken bakımından incelendiğinde Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin çokluğu göze çarpmaktadır. Eserin içinde Arapça, Farsça kelimelerin yanında Avrupa dillerinden geçen kelimeler de bulunmaktadır. Çalışmada metnin eski harflerden Latin harflerine transkripsiyonu yapılarak eski harfli orijinal baskısı eklenmiştir. Bunun yanında sözlük ve askerî terimlere de yer verilip incelenmiştir. Yaptığımız bu çalışmayla gerek Osmanlıda harp geleneklerine gerekse de genel olarak Türk askerlik tarihine ışık tutmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan yaptığımız incelemenin sadece Türk Dili ve Edebiyatı alanına değil, özelde harp tarihine genelde ise askerî tarih alanına da katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Terim, Askerî Terminoloji, Harp Teknikleri, Harp Tarihi, Usūl ü Fenn-i Harp.