Utian yaşam kalitesi ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu araştırma, UYKÖ'nün Türkçe geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek, menopozdaki kadınların yaşam kalitesini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Menopoz Polikliniği'ne başvuran 250 kadın oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; bireysel bilgi formu, UYKÖ ve eşdeğer form güvenirliği için SF-36 kullanılmıştır. Ölçeğin geçerliliğinin değerlendirilmesinde dil geçerliliği, kapsam geçerliliği ve yapı geçerliliği yöntemleri, güvenirliğinin değerlendirilmesinde Cronbach alfa iç tutarlılık anlamında güvenirlik katsayıları hesaplaması ve eşdeğer form güvenirliği yöntemleri, veri analizinde ise frekans, yüzde, Mann Whitney U Testi ve Bonferroni düzeltmeli Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Araştırmada UYKÖ'nün cronbach alfa güvenilirlik katsayısı 0.88 olarak hesaplanmış olup, ölçek Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kabul edilmiştir. Çalışma kapsamında kadınların yaş ortalamasının x̅=54.25±6.17, %54.8'inin ilköğretim mezunu, %9.6'sının gelir getiren bir işte çalıştığı, %81.2'sinin evli, %81.2'sinin il merkezinde yaşadığı ve %79.6'sının ekonomik durum algısının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında, kadınların UYKÖ tutum puan ortalaması x̅=75.43±15.64, meslek/iş yaşam kalitesi tutum puan ortalaması x̅=26.75±4.13, cinsel yaşam kalitesi tutum puan ortalaması x̅=9.34±3.16, sağlık yaşam kalitesi tutum puan ortalaması x̅=20.43±6.59 ve emosyonel yaşam kalitesi tutum puan ortalaması x̅=18.91±5.43 olarak tespit edilmiş olup, menopoz dönemindeki kadınların genel, meslek/iş, cinsel, sağlık ve emosyonel alanlardaki yaşam kalitesinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda, kadınların özelliklerine göre UYKÖ tutum puan ortalaması karşılaştırıldığında eğitim düzeyi, ekonomik durum algısı, düzenli fiziksel aktivite yapma durumu, düzenli olarak kadın doğum uzmanına gitme durumu, olumlu menopoz algısı arttıkça, kronik hastalığa sahip olma durumu, ilaç kullanımı, menopoza ilişkin sağlık sorunu yaşama durumu ise azaldıkça yaşam kalitesinin yükseldiği belirlenmiştir (p<0.05). Bu kapsamda, menopoz dönemindeki kadınların yaşam kalitesinin yükseltilmesi için eğitim ve sosyoekonomik düzeylerinin iyileştirilmesi, sürekli eğitim ve bireysel danışmanlık hizmeti alabilecekleri menopoz polikliniklerinin yaygınlaştırılması, hemşirenin danışmanlık ve eğitim rolünü en iyi şekilde uygulaması gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır.