UV koruyucu tekstil malzemelerinin geliştirilmesinde fotokromik boyaların kullanım olanakları

Bu çalışmanın amacı tekstil malzemelerinin UV koruma özelliklerinin incelenmesi ve geliştirilmesidir. Bu amaçla öncelikle farklı yapılarda ve renklerdeki kumaşların UV koruma özellikleri araştırılarak kumaş yapısı ve renklendirmenin UV koruma üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çalışılan kumaş yapıları, UV koruması yüksek olandan düşük olan yapıya doğru interlok, ribana ve süprem olarak sıralanmıştır. Klasik tekstil boyaları ile renklendirme sonucu kumaşların UV koruma özellikleri geliştirilmiştir. Daha sonra belirlenen kumaş yapılarına fotokromik boya aktarılarak kumaşların performans özellikleri test edilmiştir. Fotokromik boyaların kumaşa direkt aplikasyonu sonucu her ne kadar UV koruma değerleri artmış olsa da bu boyaların suda çözünmeyen ve hassas yapılarından dolayı verimli boyama sonuçları elde edilememiş ve kumaşlarda kalıcı renkler oluşmuştur. Fotokromik boyaların tekstil malzemelerine aplikasyonunu geliştirme amacıyla kapsülleme çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalarda emülsiyon oluşturma-çözücü buharlaştırma ile püskürtmeli kurutma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Yapılan analizler ile en uygun kapsül üretim koşulları belirlenmiş ve elde edilen fotokromik boya kapsülleri daha sonra kumaş yüzeylerine aktarılmıştır. Fotokromik boya kapsülü aktarılmış kumaşlarda kalıcı renkler oluşmamış ve bu kumaşlar UV ışık etkisi ile renk değiştirmişlerdir. Her iki yöntemle de üretilen fotokromik boya kapsüllerinin pamuklu kumaşa aplikasyonu sonucu 50+ UPF değerinde UV koruma sonuçları elde edilmiştir.