Uyku inancı ölçeği Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması

Araştırma, Uyku İnancı Ölçeği' nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmada veriler Ocak- Mart 2020 tarihleri arasında araştırmacı tarafından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi dahili ve cerrahi birimlerde, yoğun bakım ve acilde, poliklinik çalışan sağlık profesyonelleri ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya örnekleme uyan 200 sağlık profesyoneli katılmıştır. Araştırmada veriler demografik özellikleri ve uyku inanç ölçeğini içeren anket formu ile toplanmıştır. Ölçeğin dil geçerliği çeviri-geri çeviri yöntemi kullanarak sağlanmıştır. Kapsam geçerliği için on uzmandan görüş alınmış ve Kapsam Geçerlik İndeksi 0.99 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliğinin tespitinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yöntemi kullanılmıştır. Faktör analizi sonucunda Türkçe uyarlamada elde edilen ölçek 20 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin alt boyutları orijinal ölçekten farklı yapılanma göstermiştir. Elde edilen ölçeğe ilişkin alt boyutlar: "Uyku Döngüsü Davranışı", "Uyku İle İlgili Tutum", "Uyku ile Uyumsuz Alışkanlıklar" şeklinde adlandırılmıştır. Ölçeğin güvenirliği iç tutarlılık (madde istatistikleri ve testi yarılama) ve değişmezlik (test-tekrar test) ile incelenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık Cronbach Alfa katsayısı 0.798 olarak hesaplanmıştır. Uyku inanç ölçeği maddelerine ait korelasyonlar p<0.05 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Araştırmada Uyku İnanç Ölçeği' nin test-tekrar test ölçek toplam puan korelasyonu 0.858 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, Uyku İnanç Ölçeği' nin Türkçe' ye uyarlama çalışması sonucunda elde edilen ölçek, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Ölçek bireylerin uyku ve uyku inancına ilişkin tutumlarının belirlenmesi amacıyla kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Uyku, uyku inancı, ölçek, tutum, güvenilirlik ve geçerlilik.