Uzaktan çalışmanın akademisyenler üzerindeki etkileri: TRB2 bölgesi örneği

Teknoloji ile ilgili tüm süreçler hayatımızın her alanına etki ettiği gibi çalışma hayatında ve istihdam yapısında da değişikliklere yol açmıştır. Teknolojik, dijital vb. alt yapısal sistemler aracılığıyla hizmet ve üretim gibi iş ile alakalı tüm süreçlerin geleneksel ofis dışında yürütülmesi süreci olan uzaktan çalışma, ülkemizde salgın döneminde ve Maraş depremlerinden sonra online eğitime geçilmesi ile üniversitelerde akademisyenlerin kullandığı bir çalışma sistemi haline gelmiştir. Uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşması ve akademik alanda uygulanmasıyla bu modelin, çalışanların motivasyon ve verimliliğini ne yönde etkileyip etkilemediği tartışma konusu olmuştur. Bu neden ile bu çalışmada, uzaktan çalışmanın esneklik (E), kurumsal güven (KG), iş-yaşam çatışması (IYC) ve verimlilik (V) alt boyutları arasındaki nedensel ilişkiler ortaya konularak uzaktan çalışmanın akademik çevrelerdeki yansımaları ile birlikte verimlilik ve iş-yaşam çatışması üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılarak Türkiye'nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasının 26 istatistiki bölgesinden biri olan Van alt bölgesinde (TRB2- Van, Bitlis, Muş ve Hakkâri) çalışan 389 akademisyen ile yüz yüze anket yapılmıştır. Anket çalışmasında Grant ve diğ. (2019) tarafından geliştirilen, Akman vd. (2023) tarafından Türkçe diline uyarlanması sağlanan Uzaktan Çalışma Yaşam Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmadan edilen veriler ile katılımcıların uzaktan çalışma ile ilgili görüşleri parametrik testler (bağımsız t-testi, ANOVA analizi) ve parametrik olmayan testler (Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis testi) yapılarak karşılaştırılırmıştır. Verilerin analizi için SPSS 19 ve LISREL12 programlarının kullanıldığı çalışmada kullandığımız anketin yapısal geçerliliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve araştırma modelimizin yapıgeçerliliğini test etmek için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda uzaktan çalışmanın sağladığı esnekliğin ve uzaktan çalışmada sağlanan kurumsal güvenin verimliliği arttırdığı, verimliliğin ise uzaktan çalışmadaki iş-yaşam çatışmasını azalttığı bulgularına ulaşılmıştır