Uzun süreli tarla koşullarında farklı organik ve inorganik gübre uygulamalarının sorgum ve soya bitkilerinin verimi ve toprak karbon bütçesi üzerine etkisinin belirlenmesi

Bu çalışmada, uzun dönemli organik ve inorganik gübre uygulamaları altında, soya ve sorgum bitkilerinin gelişimi, verim ve toprak bitki karbon azot içerikleri ile bütçelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma konuları kontrol (sıfır gübre uygulamalı), mineral gübre, hayvan gübresi, kompost ve kompost + mikoriza uygulamalarından oluşmaktadır. Araştırma boyunca incelenen parametrelerden, bitki gelişimine ait veriler; dane verimi, gövde kuru maddesi, besin elementi konsantrasyonları ve toprak özellikleri analiz edilerek değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Sorgum bitkisinde, en yüksek, dane verimi 3815 kg ha-1 ile mineral gübre uygulamalarında belirlenirken soyada en yüksek dane verimi 1460 kg ha-1 olarak kompost uygulamasında belirlenmiştir. Uygulamaların toprak organik karbon (OC) içeriğine etkilerine göre, hayvan gübresi uygulanmış parsellerde yüksek organik karbon konsantrasyonu ve karbon bağlanması belirlenmiş. Soya ekilmiş parsel topraklarında 0-15cm derinlikte kompost +mikoriza uygulaması 36.17 Mg ha-1 ile istatistiksel olarak en yüksek TOC tutumuna sahip iken, 15-30 cm derinlikte 33.10 Mg ha-1 ile ahır gübresi uygulamaları en yüksek TOC içeriğine sahiptir. Sorgum parsellerinde her iki derinlikte sırası ile 35.72 Mg ha-1 ve 34.66 Mg ha-1 ahır gübresi en yüksek TOC tutumuna sahiptir. Ayrıca bitkilerde fosfor ve çinko besin elementleri konsantrasyonları organik gübre uygulaması yapılan parsellerde daha yüksek ölçülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre organik gübre uygulamaları incelenen parametreler için mineral gübrelere alternatif olarak uygulanabilir sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Uzun Dönem Organik, Soya, Sorgum, Bitki Beslenme, Toprak Organik Karbon.