Ventriküler septal defektlerin cerrahi kapatma sonuçları ve postoperatif komplikasyonları etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Giriş ve amaç: Ventriküler septal defekt (VSD), en sık görülen doğumsal kalp defekti olup çocuk kardiyoloji pratiğinde VSD onarımı yapılmış hastalar önemli bir yer tutar. Son yıllarda gelişen cerrahi teknik ve postoperatif hasta bakımındaki ilerlemeler ile komplikasyon gelişimi azalmakla birlikte hala görülebilmektedir. Bu nedenle ilişkili risk faktörlerini tanımlamak, iyi hasta seçimi, uygun cerrahi tekniğin planlanması ve düzeltici operasyonun optimal zamanlanması, dolayısıyla sonuçların iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada VSD onarımı yapılan çocuk hastaların cerrahi sonuçlarını ve komplikasyonları etkileyen risk faktörlerini değerlendirdik. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Ocak 2008 ile Mart 2017 tarihleri arasında cerrahi olarak VSD onarımı yapılmış 141 çocuk hasta alındı. Hastaların tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, eşlik eden hastalıklar, preoperatif ekokardiyografik bulgular, cerrahi özellikleri değerlendirilerek bağımsız risk faktörleri belirlendi. Bu bağımsız belirleyicilerin postoperatif komplikasyonlar (uzamış yoğun bakım ve entübasyon süreleri, aritmi, triküspit yetmezliği, rezidü defekt, reoperasyon, ölüm gibi) üzerindeki etkileri analiz edildi. Bulgular: Hastaların operasyon sırasında ortalama yaş 20,1 (1-195) ay, ortalama vücut ağırlığı ise 8,3 (2,7-55) kg olarak belirlendi. Ortalama izlem süresi 29,2 (1-122) ay idi. Postoperatif dönemde komplikasyon oranı %63,8 olmakla birlikte hemodinamik olarak önemsiz olan rezidü defektler ve hafif/1. derece triküspit yetmezlikleri dışlandığında %40,4 olarak bulundu. Dört hastaya rezidü defekt ve subaortik ridge oluşumu nedeniyle ilerleyen dönemde yeniden operasyon yapıldı. Mortalite 13 hastada görüldü ancak 3 tanesi operasyonla ilişkisiz kabul edildi. Operasyona bağlı mortalite oranı %7 olarak belirlendi. Tek değişkenli analizler sonucunda mortaliteyi etkileyen tek risk faktörü preoperatif inotrop desteği almak olarak belirlendi (p<0,001). Düzeltici operasyon öncesi pulmoner arter banding yapılan hastalarda rezidü oranı anlamlı olarak artmış bulundu(p=0,021). Postoperatif yoğun bakım ve entübasyon sürelerini etkileyen tek değişken uzun aortik cross clamp süresi olarak belirlendi (p=0,034 ve p=0,021). Düşük operasyon kilosunun ve postoperatif dönemde enfeksiyon gelişiminin reentübasyon insidansını arttırdığı bulundu (p=0,013 ve p=0,009). Genetik hastalık varlığı ve ventrikül hipertrofisi durumlarında da komplikasyon gelişim sıklığı anlamlı olarak artmış bulundu. Postoperatif perikardial efüzyon gelişimi, nörolojik defisit, triküspit yetmezliği ve reoperasyon için anlamlı bir risk faktörü bulunmadı. Cinsiyet, VSD tipi, şant miktarı (Qp/Qs), cerrahi tipi (primer kapatma veya yama konması), yama seçimi, cerrahi yaklaşım yeri ve kardiyopulmoner by-pass süresi ise hiçbir değişkeni anlamlı olarak etkilemedi. Sonuçlar: Çalışmamızda cerrahi yolla VSD onarımı yapılan hastalarda düşük operasyon kilosu, genetik hastalık varlığı, ventrikül hipertrofisi, aortik cross clamp süresi ve enfeksiyonun postoperatif komplikasyon gelişmesinde önemli risk faktörleri olduğu bulundu. Bu operasyonel teknikler ve hastaya ait özellikler dikkate alınarak yapılacak düzeltme operasyonunun daha az komplikasyon yaratacağı öngörülebilir.