Vergi uygulamalarında mülkiyet hakkı ihlallerinin Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan bireysel başvuru kararları ışığında incelenmesi

Mülkiyet kavramı tarihsel süreçte oldukça eskiye dayanan bir kavramdır. Mülkiyet kavramının ilk insan toplulukları ile ortaya çıkmasının ardından hukuk düzenin oluşmaya başlaması ile bir hak olarak da kabul edilmeye başlamıştır. Modern hukuk sisteminde kullanılan mülkiyet hakkının temeli Roma Hukuku ile belirlenmiştir. Türk hukuk tarihinde de Orta Asya Türk Devletleri'ne kadar geçmişe uzanan mülkiyet hakkı, zaman içinde anayasal düzenlemelerde de yerini almıştır. Halen uygulanmakta olan 1982 Anayasası'nda mülkiyet hakkı, temel bir hak ve özgürlük olarak düzenlenmiştir. 10.03.1954 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ve mülkiyet hakkını düzenleyen 1. No'lu Protokolün 6366 sayılı kanun ile onaylanması sonucu uluslararası olarak bu hak güvence altına alınmıştır. Her devlet egemenlik yetkisinin sonucu olarak kamusal finansmanı sağlamak adına vergisel düzenlemeler yapmaktadır. Vergi ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin düzenlemeler kişilerin ekonomik varlıklarında azalamaya neden olmaları sebebi ile mülkiyet hakkına yönelik müdahaleler olarak kabul edilir. Vergisel düzenlemelerin kişilerin mülkiyet hakkını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemesi nedeniyle belirli koşullara uygun olarak tesis edilmesi beklenir. Bu koşullar Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ilkesel olarak ortaya konmuştur ve her başvuru özelinde incelenmektedir.