Vermikompost uygulamasının reyhan (Ocimum basilicum L.) kemotiplerinin fenilpropanoid metabolizması üzerine etkileri

Bu tez çalışmasında, metilkavikol kemotipi (LR10A) ve metilöjenol kemotipi (LR25A) reyhanlara katı vermikompost (KV) ve sıvı vermikompost (SV) uygulamalarının kemotiplerin genç yapraklarından izole edilen peltat salgı tüylerindeki fenilpropen birikimi ve PAL, 4CL, EGS, EOMT ve CVOMT genlerinin ifade profilleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, kemotiplerin kök bölgelerine %0, %10 ve %25 KV; yapraklarına ise püskürtme yolu ile saf su, %10 ve %25 derişiminde SV uygulamaları gerçekleştirilmiştir. KV uygulamalarının metilkavikol kemotipi reyhanlarda metilkavikol ile metilöjenol birikimini ve EOMT ile CVOMT genlerinin ifadelerini düşürdüğü, metilöjenol kemotipi reyhanlarda ise artırdığı belirlenmiştir (P<0,05). Metilkavikol kemotiplerine %10 SV uygulaması kavikol ve metilöjenol miktarlarını, %25 SV uygulaması ise öjenol ve metilkavikol miktarlarını artırmıştır. %10 SV uygulaması PAL, EOMT ve CVOMT gen ifadelerini artırırken %25 SV uygulaması gen ifadelerini genelde azaltmıştır. Metilöjenol kemotiplerine SV uygulamaları öjenol ve metilöjenol oranını düşürmüş, metilkavikol oranında ise önemli bir değişikliğe sebep olmamıştır (P<0,05). Metilojenol kemotiplerine SV uygulamaları, doz artışı ile doğru orantılı olarak PAL geni ifadesini artırırken diğer genlerin ifadeleri üzerinde farklı etkileri olmuştur. Sonuç olarak, reyhan kemotiplerine uygulanan vermikompost formu, dozu ve reyhanların kemotipik farklılığına bağlı olarak peltat salgı tüylerindeki fenilpropen kapsamı ve gen ifade profillerinde önemli farklılıklar bulunmuştur.