Veteriner hekimlikte Coxiella burnetii'nin meta- ve bibliyometrik yöntemlerle analizi

Bu çalışma, 2000-2023 yılları arasında veteriner hekimlik alanındaki Coxiella burnetii araştırmalarını bibliyometrik ve meta-analiz yöntemleriyle değerlendirerek küresel düzeydeki seroprevalansı incelemiştir. Scopus ve WoS veri tabanları üzerinden toplam 182 araştırma makalesi analiz edilmiştir. Çalışmanın genel amacı, hayvanlarda C. burnetii'nin genel seroprevalansının farklı kıtalarda nasıl değiştiğini anlamak, C. burnetii'nin veteriner hekimlikteki güncel durumunu ortaya koymak ve gelecekteki araştırmalara rehberlik etmektir. Bibliyometrik analizler VOSviewer ve R studio programlarının bibliometrix ve biblioshiny paketleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler, çalışmaların yıllara göre dağılımını, büyüme oranlarını, ülke bazında yayılımını, yazar ve kaynak analizlerini içermektedir. Meta-analiz için R programının "metafor" paketi kullanılarak yapılan çalışma, hayvanlarda C. burnetii'nin genel seroprevalansının farklı kıtalarda nasıl değiştiğini anlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler kıta bazında Afrika, Asya, Avrupa, Avustralya, Kuzey Amerika ve Güney Amerika olarak ve hayvan türü bazında büyükbaş, küçükbaş, pet, at, deve ve yabani hayvanlar olarak ayrılmıştır. Meta-analiz sonuçları, farklı kıtalardaki hayvan türleri üzerinde yapılan çalışmaların heterojen olduğunu ve C. burnetii seroprevalansının büyük ölçüde değişkenlik gösterdiğini vurgulamaktadır. Büyükbaşta %12.99, küçükbaşta %17.14, develerde %34.06, atlarda %7.16, petlerde %10.80 ve yabani hayvanlarda %9.64 oranında ortalama prevalans belirlenmiştir. Çalışma aynı zamanda bölgesel çapta yapılan araştırmalara odaklanarak hayvan türlerinin kıtalara göre de analizini sunar ve bölgelerdeki araştırmaların güçlü yanları ile noksanlıklarını tespit etmektedir; Analizlerde elde edilen yüksek heterojenite, her bir kıta ve ülkede daha fazla ve kapsamlı seroprevalans çalışmalarının yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özellikle hayvan hareketliliği, kültürel ve çevresel faktörler gibi C. burnetii seroprevalansı üzerindeki etkilerinden dolayı, hastalığın daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi önerilmektedir. Bu noktada, uluslararası işbirliği ve veri paylaşımının teşvik edilmesi, ortak metodolojilerin benimsenmesi ve standartların oluşturulması, elde edilen verilerin karşılaştırılabilirliğini artırabilir ve bölgesel farklılıkları daha iyi anlamamıza olanak tanıyabilir.