Vücut yağ oranının akciğer kanserli hastalarda prognostik önemi

Giriş ve amaç: Akciğer kanseri, kadınlarda ve erkeklerde en sık görülen, tanı ve tedavilerdeki gelişmelere rağmen en fazla ölüme yol açan kanserlerden biridir. Akciğer kanserinde sağkalıma etki eden prognostik faktörler genel olarak; hastalığın evresi, komorbid hastalık varlığı, performans durumu, yaş, cinsiyet, sigara öyküsü, histoloji, vücut kitle indeksi (VKİ) ve kilo kaybıdır. Çalışmamızda bu prognostik faktörlerin yanında, ayrıca vücut yağ oranının akciğer kanserli hastalarda prognoz ve sağkalım üzerine etkisini inceleyip, sağkalımı etkileyen diğer faktörleri de saptamayı amaçladık. Materyal ve metod: Eylül 2014-Temmuz 2015 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji polikliniğine başvuran, akciğer kanseri tanısı olan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların polikiniğe başvuruları sırasında Tanita Body Composition Analayzer cihazı ile ölçülerek vücut yağ oranı ve vücut kitle indeksi (VKİ) belirlendi. Hastaların; cinsiyet, yaş, komorbid hastalık varlığı, sigara öyküsü, kilo kaybı, performans statüsü, histolojik tanı, evre ve sağkalım süreleri kaydedildi. Prognoza etki edebilecek faktörler; tüm hastalar, erken evredeki hastalar ve metastatiklerde ayrı ayrı analiz edildi. Bulgular: Toplam 200 hasta çalışmaya alındı. Hastaların 36'sı (%18) kadın ve 164'ü (%82) erkekti. Hastaların median yaşı 56.5 yıl idi. Hastalardan 47'si (%23.5) KHAK ve 153'ü (%76.5) KHDAK idi. Tüm hastalar ve erken evre hastalarda tek değişkenli analizde; cinsiyet, yaş (<65,>65), histolojik tanı (KHAK, KHDAK), sigara öyküsü ve vücut yağ oranının (>%30, <%30) sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Tüm hastalarda VKİ'si [VKİ<30 olan hastalarda median 21.1 ay, VKİ>30 olanlarda 41,5 ay (p=0.042)], performans durumu ECOG [P1 hastalarda median 21,1 ay, P2 20,4 ay, P3 11,2 ay (p=0,001)], TNM evresi [M0 olan hastalarda median 31.2 ay ve M1 olan hastalarda 17.6 ay (p<0.001)], son 6 ayda olan kilo kaybı [kilo kaybı olmayan hastalarda median 26.3 ay ve kilo kaybı olan hastalarda ise 20.4 ay (p=0,021] ve komorbit hastalık durumunun [komorbit hastalığı olanlarda median 16.1 ay ve olmayanlarda ise 25.4 ay (p=0,001)] tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşlardır. Erken evre hastalarda da performans durmu [ P1 hastalarda median 26.3 ay, P2 26 ay ve P3 20.1 ay (p=0.001), komorit hastalık durumu [ komorbit hastalığı olanlarda median 26.7 ay ve komorbit hastalığı olmayanlarda 34.6 ay (p=0.018)] ve son 6 ayda olan kilo kaybı [kilo kaybı olmayan hastalarda median 29.2 ay ve kilo kaybı olan hastalarda ise 25.7 ay (p=0.016)] olup tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşlardır. Metastatik hastalarda tek değişkenli analizde; cinsiyet, yaş (<65,>65), histolojik tanı (KHAK, KHDAK), sigara öyküsü, performans durumu, son 6 ayda olan kilo kaybı ve VKİ'inin (>30, <30) sağkalıma etkisi istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Komorbid hastalık varlığı [ komorbid hastalığı olanlarda median 11.4 ay ve komorid hastalığı olmayanlarda ise 19.2 ay (p=0.012)] ve vücut yağ oranının [<%30 olanlarda median 16.4 ay ve >%30 olanlarda ise 29.2 ay (p=0.038)] tek değişkenli analizde sağkalıma etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çok değişkenli analizde ise cinsiyet, yaş (<65 ve >65), histoloji (KHAK ve KHDAK), BMI (<25 ve >25), performans statüsünün sağkalım üzerinde etkisi anlamlı bulunmayıp (p>0.05) , komorbit hastalık (p=0.01) ve vücut yağ oranının (p=0.033) sağkalım üzerinde anlamı etkisi olduğu görülmüştür Sonuç: Bu çalışmamızda, metastatik akciğer kanseri hastalarında vücut yağ oranın, VKİ ve kilo kaybına göre daha önemli bir prognostik faktör olabileceğini ortaya konmuştur. Anahtar sözcükler; akciğer kanseri, prognostik faktörler, vücut yağ oranı