Watergate Skandalı ve Türk dış politikasına etkisi

Soğuk Savaş'ın Yumuşama Dönemi'nde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Richard M. Nixon'ın, etkisi uzun yıllar sürecek olan bir olaya adı karışmıştır. "Watergate Skandalı" olarak anılan ve 1972 yılında gerçekleşen bu olayın perde arkasında Nixon'ın ve ekibinin planladığı birçok illegal operasyonlar ve usulsüzlükler bulunduğu ortaya çıkmıştır. İki yıla yakın bir süre sonra Başkan'ın istifa etmesiyle sonuçlanan Watergate Skandalı, Henry Kissinger'ı dış politikada söz sahibi haline getirmiştir. Bununla birlikte ABD siyasal sisteminde de değişiklikler yaşanmıştır; farklı çıkar grupları ve lobiler faaliyetlerini artırmış, ABD'nin iç ve dış politikası birçok yönden etkilenmiştir. Watergate Skandalı sonucunda yaşanan gelişmeler, ABD-Türkiye ilişkilerinde de etkisini göstermiştir. Bu çalışmada, o dönemde Türkiye için dış politika konuları arasında bulunan Kıbrıs sorunu başta olmak üzere, Amerikan dış yardımlarında ve haşhaş meselesinde Watergate Skandalı'nın etkileri incelenmiştir. Özellikle Kıbrıs meselesinde Kissinger'ın Acheson Planı kapsamında bir dış politika izlediği ve bu bağlamda Yunanistan cunta yönetimi tarafından adada Rum lider Makarios'a karşı yapılan darbeyi ve hemen ardından gerçekleşen Kıbrıs Barış Harekatı'nı, çift yönlü diplomasi yoluyla kontrol altında tutmaya çalıştığı tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra Watergate Skandalı'nın Kongre'nin ABD yönetimi üzerindeki etkisini artırmasına ve bu doğrultuda Kongre ile Kissinger arasında bir güç çekişmesine yol açtığı görülmüştür. Bu durum, Türkiye'ye yönelik ambargo kararı alınma sürecinde ortaya çıkan Kongre ile Kissinger arasındaki görüş farkından da okunabilmektedir. Sonuç olarak yapılan bu çalışma, Watergate Skandalı'nın etkilerinin Türkiye-ABD ilişkilerine somut bir şekilde yansıdığını ve Türk dış politikasını etkilediğini, eldeki veriler ışığında ortaya koymaktadır.