Watson insan bakım kuramına temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin ve eğitimin hemodiyaliz uygulanan bireylerin tedaviye uyumuna, memnuniyetine ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma, hemodiyaliz uygulanan bireylerde Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş motivasyonel görüşme ve eğitimin tedaviye uyuma, memnuniyete ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma randomize kontrollü tek kör deneysel nitelikte olup Nisan 2019-2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde hemodiyaliz uygulanan, örnekleme dahil edilme kriterlerine uyan 32 girişim, 28 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Hasta Bilgi Formu, Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği, Hemodiyaliz Hastalarının Diyet Davranış Ölçeği, Modifiye Morisky Uyum Ölçeği, Hemodiyaliz Seansı Katılım Formu, Watson İyileştirme Süreçlerine Göre Hasta Memnuniyeti Değerlendirme Formu, Motivasyonel Görüşme Değerlendirme Formu, Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi-36 Ölçeği ile toplanmıştır. Girişim grubuna dört ay süreyle ayda bir kez 15 dakika Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş motivasyonel görüşme, ilk motivasyonel görüşmede tek oturum eğitim uygulanmış ve eğitim kitapçığı verilmiştir. Kontrol grubundaki bireyler hemodiyaliz ünitesinde rutin hemodiyaliz tedavisi ve hemşirelik bakımı almaya devam etmişlerdir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 25.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş motivasyonel görüşme ve eğitim sonrası, girişim grubundaki bireylerde kontrol grubuna göre sıvı kısıtlamasına, diyet ve ilaç yönetimine uyumunun ve günlük yaşam etkileri alt boyutunda yaşam kalitesinin uygulama sonrası arttığı görülmüştür (p<0.05). Girişim grubundaki bireylerin uygulanan bakımdan ve motivasyonel görüşmeden memnuniyet duyduğu saptanmıştır. Sıvı kısıtlaması, diyet, ilaç yönetimi ve yaşam kalitesi arasında anlamlı bir korelasyon olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş motivasyonel görüşme ve eğitimin, hemodiyaliz uygulanan bireylerin tedaviye uyumunu, memnuniyetini ve yaşam kalitesini artırdığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: hasta memnuniyeti, motivasyonel görüşme, uyum, yaşam kalitesi, Watson İnsan Bakım Kuramı