Whatsapp uygulaması ile yapılan "transteoretik model temelli fiziksel aktivite programının" adölesanların fiziksel aktivite ve egzersiz davranışlarına etkisi

Whatsapp Uygulaması ile Yapılan "Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının" Adölesanların Fiziksel Aktivite ve Egzersiz Davranışlarına Etkisi Amaç: Bu çalışmada, Whatsapp uygulaması ile yapılan "Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının" adölesanların fiziksel aktivite ve egzersiz davranışlarına etkisini göstermek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma tasarımı ile yürütüldü. Örneklemi, Ocak–Haziran 2020 tarihleri arasında, İstanbul ilinde iki lisede öğrenim gören 95 deney ve 90 kontrol grubu olmak üzere toplam 185 öğrenci oluşturdu. Deney grubuna sekiz hafta boyunca her gün, günde bir kez whatsapp üzerinden Transteoretik model (TTM) temelli fiziksel aktivite mesajları, video ve görselleri gönderildi. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. 12. hafta son test uygulandı. Araştırmanın verileri, Sosyo-Demografik Özellikler Tanılama Formu, TTM Egzersiz ölçekleri; Değişim Aşamaları, Öz-Etkililik ölçeği, Karar Alma Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa formu), boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ölçülüp, Beden Kitle Indeksi (BKİ) hesaplanarak toplandı. Verilerin analizinde Kolmogorov Smirnov, Fisher Exact test, Mc Nemar, ki-kare testi, t-testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi kullanıldı. Bulgular: Girişim sonrası, deney grubunun kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek egzersiz öz-etkililik (t=2,647; p=0,009), fiziksel aktivite toplam MET puanına sahip olduğu (Z=-3,521; p=0,000) ve değişim aşamalarında daha fazla ilerleme kaydettiği bulundu (χ2=20,102; p=0,000). Son testte, deney ve kontrol grupları arasında egzersiz yapma yarar ve zarar algısı puanları ve BKİ kategorilerinde istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuçlar: Whatsapp uygulaması ile yapılan Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının adölesanların egzersiz öz-etkililiklerini arttırmada, değişim aşamalarında ilerleme kaydetmede etkili olduğu, fiziksel aktivite ve egzersiz yarar ve zarar algıları üzerinde kısmen etkili olduğu belirlendi. Anahtar kelimeler: Adölesan, egzersiz, fiziksel aktivite, transteoretik model, whatsapp