Tarım müzakereleri çerçevesinde Dünya Ticaret Örgütü'nün gelişmekte olan ülkeler için oynadığı rol

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması'nın halefi olarak 1995 yılında kurulmuştur. DTÖ ticaret anlaşmazlıklarının çözümü ve ulusal ticaret politikalarının gözden geçirilmesi için bir platform sunduğu için kurallara dayalı, adil ve rekabetçi küresel ticaret sisteminin koruyucusu olarak düşünülmektedir. DTÖ, oldukça tartışmalı bir örgüttür. DTÖ, genellikle sadece Gelişmiş Ülkelerin çıkarlarını dikkate alan bir kuruluş olmakla eleştirilmektedir. DTÖ karşıtlarının bakış açısıyla, DTÖ Gelişmekte Olan Ülkelerden çok Gelişmiş Ülkelere fayda sağlayan bir "zenginler kulübü"dür. Uluslararası ticareti serbestleştirme misyonu dışında, DTÖ aynı zamanda Gelişmekte Olan Ülkelerin ve En Az Gelişmiş Ülkelerin küresel ticarete entegre olmalarına ve kalkınma süreçlerine destek olmayı da amaçlamaktadır. Kalkınmanın DTÖ'deki önemli yerinin açık bir göstergesi olarak, Özel ve Lehte Muamele (ÖLM) kavramı, tüm DTÖ Anlaşmalarına entegre edilmiştir. Söz konusu ÖLM hükümleri, Gelişmekte Olan Ülkelere ve En Az Gelişmiş Ülkelere taahhütlerini üstlenirken özel haklar sağlamaktadır. Bu tezin asıl amacı, Gelişmekte Olan Ülkelerin DTÖ müzakerelerini şekillendirme yetisini ve karar alma sürecindeki etkinliğini ortaya koymaktır. Bu tez, DTÖ Tarım Anlaşması'nda yer alan ÖLM hükümleri ile DTÖ tarım müzakereleri kapsamındaki ÖLM araçlarına odaklanmaktadır. Bu çalışmada DTÖ tarım müzakereleri boyutuyla yapılan analiz, DTÖ'nün sadece Gelişmiş Ülkelerin çıkarlarını esas almadığını gösteren kanıtlar sunmaktadır.