X, Y ve Z kuşağındaki dindar bireylerin anne, baba ve aile algısının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı X, Y ve Z kuşağındaki dindar bireylerin anne, baba ve aile kavramlarına ilişkin metaforik algılarının belirlenmesidir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada olgubilim (fenomenoloji) deseninden yararlanılmış, katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme çeşitlerinden kartopu (zincir) örnekleme ve ölçüt örnekleme tercih edilmiştir. Araştırma grubu İstanbul ve Erzincan'da yaşayan, X (43-57 yaş), Y (23-42 yaş) ve Z (18-22 yaş) kuşağına mensup, 600 kişiden oluşmaktadır. Her bir kuşakta 100'ü kadın, 100'ü erkek olmak üzere dindar olduklarını beyan eden 200 kişi yer almaktadır. Araştırma verileri "Anne/Baba/Aile… benzer. Çünkü…" cümlelerini içeren bir form aracılığıyla toplanmış, 2021 yılında pandemi sebebiyle online elde edilen veriler içerik analiziyle yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda anne algısına ilişkin en fazla "cennet, güneş ve melek" metaforları kullanılırken, baba algısına dair en sık "dağ" metaforu, aile algısına yönelik ise en fazla "ağaç" metaforu kullanılmıştır. Tüm kuşaklarda anne "Tüm Güzellikleri İçinde Barındıran/Yaşama Değer Katan, Koruyucu, Yaşamın Vazgeçilmez Unsuru ve Eğitici" olarak tanımlanmakla birlikte X kuşağında "Olumsuz" yönüyle, Y ve Z kuşağında ise "Rehber ve Otoriter" yönleriyle de tanımlanmıştır. "Baba" kavramı "Güçlü ve Koruyucu, Yol Gösterici, Azimli ve Çalışkan, Yaşamın Vazgeçilmez Unsuru, Otoriter" olarak tanımlanmakla beraber Z kuşağında ek olarak "Olumsuz" yönüyle, Y kuşağında ise hem "Tüm Güzellikleri İçinde Barındıran/Yaşama Değer Katan" hem de "Olumsuz" yönüyle nitelendirilmiştir. Aile kavramıysa tüm kuşaklarda "Ayrılmaz Bir Bütün, Huzur Kaynağı, Yaşamın Temel Kaynağı, Koruyucu, Toplumun Özü" ve "Olumsuz" yönüyle ele alınırken, yalnızca Z kuşağı tarafından toplumun özü olarak nitelendirilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Aile, Anne, Baba, Dindarlık, X Kuşağı, Y Kuşağı, Z Kuşağı