Y ve Z Kuşağı ortaokul matematik öğretmenleri ile öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi

Amaç: Araştırmanın amacı Y ve Z kuşağı ortaokul matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının Görsel Matematik Okuryazalığı Algı ve Dijital Okuryazarlık Algı düzeylerini incelemektir. Ayrıca katılımcıların GMOA ve DOA düzeyleri cinsiyet, yaş ve sınıf değişkenleri açısından karşılaştırmaktır. Materyal ve Metot: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Can (2023), betimsel taramayı "geniş toplulukların, (cinsiyet, yaş, görme bozukluğu, medeni hal, gelir seviyesi, öğrenim derecesi gibi) araştırmaya konu özelliklerini tespit etmek amacıyla yapılan betimsel çalışmalardır" olarak tanımlamıştır. Araştırma kapsamında çalışma grubunun belirlenmesi sürecinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini 2025-2026 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Malatya ilinde görev yapan ortaokul matematik öğretmenleri ile İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Görsel Matematik Okuryazarlık Algı Ölçeği" ve "Dijital Okuryazarlık Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin ve adaylarının GMOA ile DOA ölçeğindeki verileri SPSS istatistik yazılım programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmada ortaokul matematik öğretmeni ve öğretmen adaylarının GMOA ve DOA ölçeklerinden aldıkları puanlar incelenmiştir. Bu bağlamda, Y kuşağı öğretmenlerin GMOA ölçeğinin ortalama puanlarının "Her Zaman" düzeyinde; Z kuşağı öğretmenlerin GMOA ölçeğinin ortalama puanlarının "Her Zaman" düzeyinde; öğretmen adaylarının ortalama puanlarının "Sık Sık" düzeyinde olduğu bulunmuştur. Bu bağlamda, Y kuşağı öğretmenlerin DOA ölçeğinin ortalama puanlarının "Sık Sık" düzeyinde; Z kuşağı öğretmenlerin DOA ölçeğinin ortalama puanlarının "Her Zaman" düzeyinde; öğretmen adaylarının ortalama puanlarının "Sık Sık" düzeyinde olduğu bulunmuştur. Sonuç: Araştırmada elde edilen bulgulara göre ortaokul matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının hem GMOA düzeylerinin hem de DOA düzeylerinin yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanında Y ve Z kuşağı öğretmenlerin cinsiyet değişkeni açısından GMOA düzeyi puanları arasından anlamlı bir farklılık olmadığı; öğretmen adaylarının cinsiyet değişkeni açısından GMOA düzeyi puanları arasında erkeklerin lehinde anlamlı bir fark olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin yaş değişkeni açısından kuşakların GMOA düzeyi puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı; öğretmen adaylarının yaş değişkeni açısından kuşakların GMOA düzeyi puanları arasında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının sınıf düzeyi değişkeni açısından GMOA düzeyi puanları arasında 1. sınıfta bulunan katılımcıların aleyhinde anlamlı bir fark olduğu sonucu elde edilmiştir. Öğretmenlerin cinsiyet değişkeni açısından DOA düzeyi puanları arasından anlamlı bir farklılık olmadığı ve öğretmen adaylarının cinsiyet değişkeni açısından DOA düzeyi puanları arasında erkeklerin lehinde anlamlı bir fark olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin yaş değişkeni açısından kuşakların DOA düzeyi puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı; öğretmen adayların yaş değişkeni açısından kuşakların DOA düzeyi puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sınıf düzeyi değişkeni açısından DOA düzeyi puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin GMOA ve DOA düzeylerinin birbiri ile arasında pozitif ve orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının GMOA ve DOA düzeylerinin birbiri ile arasında pozitif ve orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon belirlenmiştir.