Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yabancı dil kaygılarının ve öğrenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi

Bu araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yabancı dil kaygı seviyeleri ve öğrenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve öğrenmeye dair tutumları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmada Kilis, Gaziantep ve Hatay illerinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyindeki 115 öğrenci örneklem olarak alınmıştır. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yabancı dil kaygısı ile öğrenmeye ilişkin tutumlarını tespit edebilmek amacıyla öncelikle alanyazın taraması yapılıp mevcut ölçekler incelenmiştir. Bu doğrultuda Sevim (2019) tarafından geliştirilen "Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği" ile Kara (2010) tarafından geliştirilen "Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve öğrenmeye ilişkin tutumları yaş, üniversite ve öğrenim durumu değişkenleri açısından ele alınmış ve bu değişkenler ile öğrencilerin öğrenmeye ilişkin tutumları ve yabancı dil öğrenme kaygıları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığına bakılmıştır. Araştırmada C1 seviyesinde öğrenim gören öğrencilerin öğrenmeye ilişkin tutumlarında ve yabancı dil öğrenme kaygılarında cinsiyet ile öğrenim gördükleri il açısından anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim düzeyi açısından ise öğrenmeden beklenti ile öğrenmeye açıklık alt boyutlarında lisansüstü öğrencilerin; öğrenmeye ilişkin kaygı alt boyutunda ise lisans öğrencilerinin lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi bakımından yabancı dil kaygı ölçeğinin alt boyutlarından elde edilen verilere bakıldığında anlama-anlatma alt boyutunda lisans öğrencileri yönünde anlamlı bir fark oluştuğu görülmüştür. Öğrenmeye ilişkin tutum ile yabancı dil öğrenme kaygısı arasındaki ilişkiye göre; öğrencilerin öğrenmenin doğasını anladıkça öğrenmeye ilişkin kaygılarında azalma olduğu, öğrenmeden beklentilerinin arttığı ve öğrenmeye daha açık oldukları görülmektedir. Yine ders süreci arttıkça Türkçeyi gündelik hayatta kullanma artmakta ve anlama-anlatma becerileri gelişmektedir. Buna karşın ders sürecinin artmasının ve anlama-anlatma becerilerinin gelişmesinin, öğrencilerin yaşadıkları kaygıyı arttırdığı, ulaşılan sonuçlar arasındadır. Elde edilen sonuçlardan hareketle, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilere özellikle öğrenmenin doğasına yönelik ders / ünite ayrılması yararlı olacaktır. Ayrıca yabancı dil kaygısı farkındalığını oluşturmak adına öğrencilerin, kaygı ile ilgili sürecin başında bilgilendirilmesinin süreci olumlu etkileyeceği düşünülmektedir.