Yabancı diller yüksekokulu öğretim görevlilerinin beceri dönüşümü

Geleceğin yükseköğretim kurumlarının geleceğini belirleyen unsurlardan birisi de öğretim görevlileri ve öğretim görevlilerinin yükseköğretimdeki değişim ve gelişime ne yönde tepkiler geliştirdiğidir. Yükseköğretimin gittikçe yaygınlaşması ve kitleselleşmesiyle birlikte yükseköğretim kurumlarından ve yükseköğretim çalışanlarından beklenen işlevler ve roller de değişmektedir. Bu çerçevede, öğretim görevlilerinin bazı becerilerinden yoksunlaştığı (deskilling); bazı becerilerini ise geliştirdiği ve güncellediği (upskilling) görülmektedir. Örneğin, mevcut dönüşüm, öğretim görevlilerinin kimi mesleki ve pedagojik becerilerini kullanmaktan mahrum bırakmakta, buna karşılık olarak kimi teknolojik ve yönetsel becerilerini geliştirmelerine yol açabilmektedir. Sosyal politika çerçevesinde akademik emek sürecinin proleterleşmesi, akademik emeğin değersizleşmesi, niteliksizleşmesi, otoritenin ve sorumluluğun yitirilmesi, yönetimsel kontrolün artması ve sözleşmeli öğretim görevlilerinin güvencesiz çalışma koşulları altında yeni bir alt sınıf oluşturması karşılaşılan sorunlardan bazılarıdır. Devlet ve vakıf üniversitelerinde kalabalık öğretim görevlisine sahip Yabancı Diller Yüksek Okullarında becerilerin geliştirileceği ve güncelleneceği altyapıyı sağlamak gereklidir. Becerilerinden yoksunlaşılan alanları ve nedenlerini belirleyip önlemler alarak çeşitli politikalar geliştirmek daha nitelikli akademisyenlerin yetişmesine katkıda bulunacaktır. Bu tez çalışması yükseköğretim kurumlarında çalışan öğretim görevlilerinin beceri dönüşümünü araştıran keşfedici bir nitel bir çalışmadır. Ankara'da yabancı dilde eğitim veren devlet ve vakıf üniversitelerindeki bölümlere hazırlık amaçlı İngilizce eğitimi veren 14 öğretim görevlisiyle yapılan derinlemesine görüşmelere dayanan mevcut araştırma çerçevesinde, öğretim görevlilerinin pedagojik, akademik ve yönetsel becerilerinde bir dönüşüm olup olmadığını, bir dönüşüm varsa en çok hangi alanlarda görüldüğü incelenmiştir. Böylece, değişen ve gelişen mevcut yapının akademik rolleri nasıl ve ne yönde değiştirdiğine bakılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretim görevlilerinin en fazla gelişen becerileri olarak teknolojik ve pedagojik beceriler öne çıkmıştır. Artan iş yükü, kısıtlı profesyonel gelişim imkanları, karar alma sürecine dahil edilmeme ve yönetimsel kontrolün artması öğretim görevlilerinin en çok araştırma ve pedagojik becerilerinden yoksunlaşmalarına sebep olan temalar olarak öne çıkmıştır. Katılımcılardan neredeyse yarısının neyin öğretileceği konusunda özerkliğe sahip olmamayı, artan yönetici kontrolünü ve karar alma sürecinde aktif rol almamayı destekliyor olmaları sınırları belirlenmiş eğitim faaliyetleri içinde daha rahat hissettikleri sonucunu ortaya çıkarmıştır. Becerilerini geliştirecek ortamlardan yoksun kalan öğretim görevlilerinin, farkındalıklarının, ilgilerinin ve profesyonel gelişime olan ihtiyaçlarını etkilediği görülmüş bunun yanı sıra aşırı iş yükü, görünmeyen mecburiyetler, destekleyici olmayan yönetici tutumları becerilerin dönüşümünü olumsuz etkileyen etkenler olarak sıralanmıştır. Öğretim görevlilerinin mesleki gelişimlerini destekleyecek profesyonel gelişim imkânları ve fırsatları sunulmaması, monotonlaşma, mekanikleşme ve gelecekten endişe duyma öne çıkmaktadır.