Yabancı turistlerin alışveriş davranışı üzerine İstanbul'da bir araştırma

Geçmişten günümüze, insanlar turizm seyahatleri gerçekleştirmekte ve bu seyahatleri sırasında çeşitli faaliyetlere katılmaktadırlar. Turistik faaliyetler arasında yer alan alışveriş, dikkat çekmeye başlayan bir aktivite haline gelmeye başlamıştır. Özellikle turistlerin, gittikleri destinasyonlarda anılarını ölümsüz kılma ve destinasyonu hatırlama gibi nedenlerle yaptıkları hediyelik eşya alışverişi, önemli aktiviteler arasında yer almaya başlamıştır. Turistlerin hediyelik eşya alışverişine olan ilgisi, turizm gelirlerinin çeşitlendirilebilmesi ve artırılabilmesi açısından önemli bir konu olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, yabancı turistlerin alışveriş davranışı kapsamında hediyelik eşya alışveriş davranışlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla yabancı turistlerin, alışverişte satın aldıkları hediyelik eşyaların neler olduğu, hangi sıklıkta satın alma işlemi gerçekleştirdikleri, hediyelik eşya seçim faktörlerinin neler olduğu, hediyelik eşya satın alımlarının demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı, satın alma motivasyonlarının neler olduğu ve satın alma motivasyonlarının, hediyelik eşya satın alımları üzerinde etkili olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, anket yöntemi tercih edilmiş ve İstanbul'u ziyaret eden yabancı turistlerin katılımı ile 540 anket toplanmıştır. Çalışmanın kuramsal bölümü, tüketici davranışları, turistik tüketici davranışları ve turistik alışveriş davranışı başlıkları ile ele alınmıştır. Çalışma sonucunda oymacılık, mücevher, cam eşya gibi bölgesel sanat ve el sanatı ürünlerinin en çok tercih edilen hediyelik eşya grubu olduğu, katılımcıların çoğu zaman hediyelik eşya satın aldığı ve en çok dikkat edilen hediyelik eşya seçim faktörünün, ürünü taşıma kolaylığı olduğu belirlenmiştir. Yabancı turistlerin, hediyelik eşya satın alımları ile cinsiyet, yaş, gelir, milliyet ve meslek durumlarından oluşan sosyo-demografik özellikleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Satın alma motivasyonlarına bakıldığında; hediye, hatıra ve kanıt olarak üç boyuta ayrıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca satın alma motivasyonlarının, hediyelik eşya satın alımları üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Hediyelik eşya satın alımlarına, en çok etki eden satın alma motivasyonu alt boyutlarının sırası ile kanıt, hediye ve hatıra olarak olumlu yönde etki ettiği tespit edilmiştir.