Yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutum ölçeği geliştirme ve öğretmen tutumlarının belirlenmesi

Bu yüksek lisans tezinde, dünya çapında artan göç hareketlerinin Türkiye'deki eğitim sistemi üzerindeki etkileri ele alınarak, bu durumun yarattığı çok kültürlü yapı içinde öğretmenlerin yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumlarının nasıl şekillendiği araştırılmıştır. Türkiye'deki yoğun göç akışı, eğitim sisteminde yabancı uyruklu öğrencilerin sayısında artışa yol açmış ve bu öğrencilere yönelik tutumların ölçülmesini zorunlu hale getirmiştir. Araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin yabancı uyruklu öğrencilere karşı tutumlarını belirleyip değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu doğrultuda, Antalya ilindeki devlet okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşan geniş bir örneklem grubu üzerinde çalışma yapılmıştır. Toplamda 776 öğretmenden veri toplanmış ve geçerlik-güvenirlik analizleri sonucunda ana uygulama için 347 öğretmenden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde, öğretmenlerin demografik bilgileri ve yabancı uyruklu öğrencilere yönelik tutumları, Likert tipi ölçekler ile ölçülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliliği ve güvenilirliğini test etmek amacıyla açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, genel olarak öğretmenlerin yabancı uyruklu öğrencilere olumlu yaklaştığını ancak cinsiyet, kıdem ve eğitim durumu gibi demografik değişkenlere göre bazı farklılıklar gösterdiklerini ortaya koymuştur. Kıdemi daha yüksek öğretmenlerin yabancı öğrencilere daha olumlu yaklaştığı gözlemlenmiştir. Bu bulgular, kültürel farkındalığı artıracak destekleyici programların gerekliliğine dikkat çekmektedir. Özellikle öğretmenlerin çok kültürlü eğitim ortamlarında kültürel farklılıkları daha iyi yönetebilmeleri için bu tür eğitim programlarına duyulan ihtiyaç ortaya konmuştur. Geliştirilen ölçeğin, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve göçmen öğrencilerin sosyal uyum süreçlerinin desteklenmesi açısından eğitim politikalarına ve öğretmen eğitimine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu ölçek, öğretmenlerin çok kültürlü eğitimdeki rollerini daha derinlemesine anlamak ve ileride yapılacak çalışmalara sağlam bir referans sunmak amacıyla geçerli ve güvenilir bir araç olarak önerilmektedir.