Yakın geçmişte uygulanan uzaktan eğitim: Beş faktör kişilik özellikleriyle uzaktan eğitim algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Yakın geçmişte çokça gündemde olan uzaktan eğitim hem pandemi ile hem de on bir ilimizde yaşanan depremin ağır psikolojik ve fizyolojik etkilerini barındıran durumlardan dolayı hem dünya hem de ülkemizde zor dönemler yaşandı. Ancak eğitim ne olursa olsun kesintiye uğramaması gereken bir alandır. Bu nedenle olağan durum şartları nedeniyle eğitimde önemli bir değişikliğe gidildi ve bu durum eğitimciler tarafından dikkat çekti. Covid-19 pandemisi ve doğal afetler gibi yüz yüze eğitimi kesintiye uğratması söz konusu olan büyük olaylar karşısında alınan kararlardan biri de uzaktan eğitime geçiş oldu. Uzaktan eğitim ile yüz yüze eğitimi birbirinden ayıran noktalar vardır. Aynı zamanda uzaktan eğitim alan bireylerin her birinin farklı kişilik özellikleri mevcuttur. Hastalık ve deprem nedeniyle ağır psikolojik çöküntüler yaşamış öğrenciler de eğitime devam etmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmanın amacı ise bu dönemlerden ortaya çıkan etkiler ile birlikte uzaktan eğitim alan öğrencilerin kişilik özellikle ile ilişkisinin eğitimlerine etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli uygulanmıştır. Ankete katılan, öğrenci grubu Akdeniz bölgesinde bir devlet üniversitesinde Eğitim Fakültesi'nde Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim dalında aktif olarak öğrenciliğini sürdüren 154 öğrenciden oluşturulur. Ankette iki adet ölçek kullanılmıştır. 'Covid-19 salgını döneminde sunulan uzaktan eğitime yönelik tutum ölçeği' ikincisi ise 'Beş faktör kişilik envanteridir'. Çalışma bulgularına göre, öğrencilerin uzaktan eğitim algısı ile beş faktör kişilik özellikleri arasında bazı ilişkiler belirlenmiştir. Sosyal etkileşim ve insan ilişkileri faktöründe, hem kadın hem de erkek öğrencilerin genel olarak katılımcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Düzen ve örgütlülük faktöründe ise kadın katılımcıların erkek katılımcılara oranla daha fazla olduğu ve arasındaki ilişkinin düşük olduğu görülmüştür. Duygusal denge ve empati faktöründe ise erkek katılımcıların duygusal denge ve empati düzeyinin kadınlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu faktörün cinsiyetle anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Kişisel içsel deneyim ve öz gelişim faktöründe ise kadın katılımcıların ortalama puanının erkek katılımcıların puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu durum da cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Beş büyük kişilik faktörü olan dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve zeka/hayal gücü özelliklerinin de değerlendirildiği çalışmada, öğrencilerin dışa dönüklük özelliği yüksek olanların toplantılarda daha aktif oldukları, uyumluluk özelliği yüksek olanların insanlarla ilgilendikleri ve başkalarının duygularını anladıkları, sorumluluk özelliği yüksek olanların ise hazırlıklı oldukları ve düzeni sevdikleri görülmüştür. Duygusal denge özelliği yüksek olan öğrencilerin genelde rahat olduğu ve zeka/hayal gücü özelliği yüksek olanların ise kelime hazinelerinin geniş olduğu ve olayları zihinsel olarak canlandırdıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin kişilik özellikleriyle eğitim algısı arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Bulgular, cinsiyet ve beş faktör kişilik özellikleri arasında bazı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin kişilik özelliklerinin ve algılarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmalar, bu ilişkileri daha detaylı şekilde inceleyebilir ve uzaktan eğitim sürecinin öğrencilerin kişisel özellikleri üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.