Yangın afetini yaşamış çocuklarda travma sonrası stres ve aile desteği ilişkisinin incelenmesi: Manavgat yangını örneği

Afetler doğası gereği kriz durumlarıdır ve bireyler üzerinde psikolojik ve sosyal etkilere neden olmaktadır. Yetişkinlere kıyasla afetlerin çocuklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkisi daha derin olmaktadır ve afete maruz kalan çocuklarda travma sonrası stres tepkileri ortaya çıkmaktadır. Afeti yaşamış çocuklarda ortaya çıkan travma sonrası stres belirtilerini azaltmada aile desteğinin önemli bir rolü bulunmaktadır. Yangın afetini deneyimleyen çocuklarda travma sonrası stres ile algılanan aile desteği arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Antalya ili Manavgat ilçesinde meydana gelen orman yangınından en çok etkilenen 6 mahallede ikamet eden 12-17 yaş arası, gönüllü, veli veya vasisinden aydınlatılmış onam formu ile onam alınan 130 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Görüşme Formu, Algılanan Aile Desteği Ölçeği, Çocuklar İçin Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği kullanılmıştır. Veriler 01 Ocak – 01 Temmuz 2023 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada; yangın afeti üzerinden 2 yıl geçmesine karşın afete maruz kalan çocukların ağır düzeyde travma sonrası stres tepkilerine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yangını yaşamış çocukların afet sonrası travma belirtileri ile yangını deneyimleme yolları, evin hasar durumu, yangın sonrası ikamet edilen yer arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yangını yaşamış çocukların afet sonrası travma belirtileri ile algılanan aile desteği arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Algılanan aile desteği artarken travma sonrası stres belirtileri azalmakta, algılanan aile desteği artarken travma sonrası stres belirtileri azalmaktadır. Araştırmada elde edilen bilgiler ışığında afetlerin çocuklar üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerini araştıran, afet sonrası çocuklarda görülen travma sonrası stres belirtileri ile çocukların afet sonrası tepkilerinde önemli bir rol oynayan aile desteği ile ilgili bilimsel çalışmaların sayısının artması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Afet, Yangın Afeti, Çocuk, Travma Sonrası Stres, Aile Desteği