Yangın kompartımanlarının yalıtımında kullanılacak yangın durdurucuların seçimi için yöntem önerisi

Yangının binada yayılmasını önlemek için oluşturulan "yangın kompartımanları"na çeşitli servisleri ulaştırmak için bırakılan açıklıklar, bu kompartımanların zayıf noktaları olmaktadır. Kompartımanın işlevini yerine getirebilmesi için böylesi yerlerin, yangın durdurucular aracılığıyla yönetmeliklerce belirlenmiş süreler boyunca yangın geçirimsiz hale getirilmesi gerekmektedir. Ancak piyasada bulunan yangın durdurucuların gerek firma gerekse ürün açısından çok çeşitli olması, konu ile ilgili uzman sayısının az olması, tasarım için ayrılan sürenin konu ile ilgili uzun uzadıya inceleme yapıp karar almak için yeterli olmaması, bina yapımında koordinasyon ve denetlemeden sorumlu tasarımcıların bu denli detay ve kritik konuda yeterli bilgiye ve deneyime sahip olamaması, kullanılacak yangın durdurucu malzemenin seçimini zorlaşmaktadır. Yangın kompartımanlarında kullanılacak doğru yangın durdurucunun seçiminin, konunun uzmanı olmayan tasarımcılar tarafından da, dağılmadan, kolay anlaşılabilir adımlarla, kapsamlı bir yaklaşım izlenerek yapılabilmesi için bir seçim sistemi geliştirilmesi gerekliliği belirlenmiştir. Bu amaca yönelik olarak çeşitli literatür araştırmaları yapılmış, yangın ve yangın durdurucu ürünlerle ilgili bilgiler edinilmiştir. Paralel olarak uzmanlarla görüşmeler ve piyasa araştırmaları yapılarak günümüzde arz edilen ürünlerin ortak yönleri ve farklılıkları belirlenmiştir. Performans kriterlerini karşılayabilmek için hangi standart ve yönetmeliklerin esas alındığı araştırılmıştır. Bu yönetmelikler incelenerek, yangın durdurucu ürünlerin kullanımlarının zorunlu olduğu bölgeler belirlenmiştir. Standartlarda ürünlerin hangi performanslarının ölçüldüğü, ölçüm sırasında nelere dikkat edildiği ve ürünlerin performansını hangi detayların etkileyebileceği dikkate alınmıştır. Çalışmanın sonunda bütün bu verilerden yola çıkılarak tasarım sürecinde karar vericiye yardımcı olmak amacıyla, yangın kompartıman duvarı/döşemesindeki servis geçişlerinin ve derzlerin hedeflenen süre boyunca yangın geçirimsizliğini ve duman sızdırmazlığını sağlayacak en verimli yangın durdurucunun seçimi için bir yöntem önerilmiştir. Yöntemde öncelikle uygulama alanında kullanılabilecek tüm yangın durdurucu ürünler belirlenmektedir. Sonrasında verilen seçim akış şeması üzerinde genel ölçekten özele doğru sıralanmış sistemlerin her birinin performans gereksinimleri belirlenmiştir. Seçim akış şeması üzerinde giderek özelleşerek, geçerli olan performans gereksinimlerini karşılayamayan yangın durdurucu ürünler elenmektedir. Eleme sonucunda kalan yangın durdurucular arasından ek kriterler kullanılarak bir seçim yapılmaktadır. Seçim yardımcısı olarak, yangın durdurucuların tüm özelliklerini içeren bir yangın durdurucu performans değerlendirme tablosu geliştirilmiştir. Ayrıca çalışmada önerilen yöntem, bir uygulama ile örneklendirilmiştir.