Yaşam memnuniyeti ve yaşam kalitesinin belirleyicileri: Sağlık hizmetlerinden memnuniyet ve sağlık statüsünün rolü

Yaşam memnuniyeti, bireylerin kendi yaşamlarını öznel bir şekilde değerlendirmeleri anlamına gelirken; yaşam kalitesi, yaşam memnuniyetinin yanı sıra birtakım nesnel göstergeleri de içinde barındıran çok daha kapsamlı bir kavramdır. Ancak mutluluk, öznel iyilik hali, yaşam memnuniyeti ve yaşam kalitesi kavramları sıklıkla birbirlerinin yerine kullanılmakta ve tam olarak birbirlerinden ayrılamamaktadır. Hem yaşam memnuniyeti hem de yaşam kalitesi; bireylerin gelir düzeyleri, eğitim durumları, yaşları, cinsiyetleri ve çalışma durumları gibi pek çok farklı faktörden etkilenmektedir. Ayrıca, sağlık durumu ve sağlık hizmetleri kullanımı, her iki değişkeni etkileyen önemli faktörlerdendir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yaşayan bireylerin yaşam memnuniyet ve yaşam kalitesi düzeylerini ortaya koymak; muhtemel değişimleri incelemektir. Ayrıca bireylerin demografik ve bireysel özelliklerinin, öznel sağlık değerlendirmelerinin ve sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeylerinin genel yaşam memnuniyeti ve yaşam kalitesi düzeyleri üzerindeki etkisini tartışmaktır. Araştırma sonucunda; Türkiye'nin yaşam memnuniyet ve yaşam kalitesi düzeylerinin tüm yıllarda yüksek olduğu görülmektedir. Demografik ve bireysel faktörlerin yanı sıra, bazı bireysel durumlardan ve kamu hizmetlerinden memnuniyetlerin de bireylerin yaşam memnuniyeti düzeylerini etkilediği bulunmuştur. Ayrıca bireylerin öznel sağlık değerlendirmeleri ile yaşam kalitesi ve yaşam memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu; sağlık statüsünün yanı sıra, eğitim ve gelir düzeyinin, yaşın, cinsiyetin ve medeni durumun her iki değişkeni de etkilediği tespit edilmiştir. Dönemler itibariyle değişimler incelendiğinde ise, 2008 yılından itibaren hem yaşam kalitesinde hem de yaşam memnuniyetinde düzenli bir artış olduğu görülmektedir. Elde edilen bulguların, kamu hizmetlerinin değerlendirilmesinde ve politika yapımında kanıta dayalı bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir.