Yasama sorumsuzluğunun hakaret suçuna etkisi

Tüm demokratik ülkelerde olduğu gibi, Türk Hukukunda da yasama meclisi üyelerine bir takım bağışıklıklar, diğer bir kullanımla bazı ayrıcalıklar tanınmıştır. Bu bağışıklıkların neler olduğu 1982 Anayasasının 83.maddesinde belirtilmiştir. Bunlar yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığıdır. Bunlardan birincisi, milletvekillerinin meclis çalışmaları sırasında sarf ettikleri sözlerden, açıkladıkları düşüncelerden ve kullandıkları oylardan dolayı sorumsuz olmalarıdır ki, bu bağışıklığa doktrinde yasama sorumsuzluğu, mutlak muaflık ve söz hürriyeti gibi isimler verilmektedir. 1982 Anayasasında yasama sorumsuzluğuna ilişkin olan hüküm şu şekildedir: "Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri düşüncelerden, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Mecliste başka bir karar alınmadıkça bunları Meclis dışında tekrarlamak ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar." (Anayasa. m.83/1) Anayasanın TBMM üyelerine tanıdığı bu güvence, milletvekillerinin meclis çalışmaları sırasında, cezai veya hukuki bir yaptırıma uğramak şeklinde herhangi bir endişe taşımadan serbestçe düşüncelerini açıklayabilmelerine ve istedikleri yönde oy kullanabilmelerine olanak sağlamaktadır. Kısacası, milletvekillerinin ifade hürriyetini güvence altına almaktadır. Gerek yasama sorumsuzluğunun gerekse yasama dokunulmazlığının genel olarak amacı, yasama meclis üyelerine şahsi ayrıcalıklar tanımak ve onları dokunulmaz kişiler kılmak değildir. Aksine, kamu yararını gerçekleştirebilmek için, halkın temsilcilerinin, gerek yürütme ve idare makamlarından gelebilecek asılsız veya keyfi suçlama ve kovuşturmalara gerekse de yasama meclisi içindeki çoğunluktan gelebilecek haksız baskı ve engellemelere maruz kalmadan, üstlenmiş oldukları temsilcilik görevini serbestlik ve güvenlik içinde yapabilmelerine ortam hazırlamaktır. Kısaca, yasama bağışıklıkları, milletvekillerine tanınmış şahsi birer hak değil; kamu yararını gerçekleştirmek düşüncesiyle parlamento üyelerine sağlanmış hizmete bağlı zorunlu güvencelerdir. Yasama sorumsuzluğunun hakaret suçuna etkisi konulu bu çalışmamızda öncelikle genel olarak yasama bağışıkları ele alınmış daha sonra yasama sorumsuzluğu kurumu ve hakaret suçu genel olarak incelendikten sonra, yasama sorumsuzluğunun hakaret suçuna etkisi öğreti ve yargı kararları doğrultusunda incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: parlamenter bağışıklık, yasama sorumsuzluğu, söz hürriyeti, hakaret