Yaşlılarda kültürel sermaye ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki: Malatya örneği

Sanayileşme ve modernleşmeyle beraber sosyal, kültürel, ekonomik ve sağlık alanındaki gelişmeler, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 60 yaşına ulaşıldığında, yaşanması beklenen ortalama ömrün uzamasına, dolayısıyla yaşlı nüfus oranının toplam nüfus içerisinde artmasına neden olmuştur. Bu artış hızı, günümüzde sosyal problem oluşturacak düzeyde olmasa da yakın bir gelecekte yaşlı nüfustaki devam eden artışın, önemli toplumsal sorunları doğuracağı düşünülmektedir. Bu da yaşlılığı, ürettiği sosyal problemler nedeniyle üzerinde çalışılması gereken önemli bir sosyal olgu olarak ortaya çıkarmaktadır. Yaşlanmayla ortaya çıkan sorunların çözümü için geliştirilen yaklaşımlardan biri, bireyin yaşlanmaya bağlı var olan değişime karşı uyumunun artırılması araştırmalarıdır. Buradan hareketle bu çalışma Bourdieu'nun sosyolojik yaklaşımından hareket ederek, yaşlanmanın neden olduğu değişime karşı, sahip olunan özellikle eğitim yoluyla elde edilen kültürel sermayenin, bireyin uyum gücüne katkısını ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel yöntem uygulanmıştır. Yöntem olarak doküman incelemesi, anket formu, kültürel sermaye ve yaşam kalitesini ölçekleri kullanılmıştır. Veriler incelendiğinde, kültürel sermaye ile cinsiyet, eğitim durumu ve ekonomik düzey arasında anlamlı farklılıklar görülmektedir. Kültürel sermaye düzeyinin erkeklerde kadınlara oranla daha yüksek olduğu, eğitim seviyesinin yükselmesiyle kültürel sermayenin artığı ve gelir düzeyi ile doğru orantılı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet (duyusal-işlevleri-cinsiyet), eğitim ve gelir düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki fark incelendiğinde, aralarında anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Bu sonuçlara göre, yaşlı bireylerin ekonomik düzeyleri yaşam kalitesini etkilemektedir. Araştırma modeline ilişkin analizler incelendiğinde, kültürel sermaye ile yaşam kalitesi arasında anlamlı düzeyde etkinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yaşlanma, Yaşlılık, Yaşlılık Sosyolojisi, Kültürel Sermaye, Yaşam Kalitesi, Aktif Yaşlanma