Yatırım teşvik uygulamalarının yerel/bölgesel kalkınmaya katkıları: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve Kalkınma Ajansları örneği

Bu araştırmada yatırım teşvik uygulamalarının yerel/bölgesel kalkınmaya katkıları TKDK, KOSGEB ve KA örneği konusu incelenmiştir. Çalışmanın amacı; yatırım teşvik uygulamalarının ülke ekonomisine ve bölgenin sosyoekonomik kalkınma düzeylerine olan etkilerinin belirlenmesidir. Türkiye'de yatırım teşvik uygulamaları kapsamında TKDK, KOSGEB ve KA faaliyet göstermektedirler. Ülke genelinde küçük ve orta ölçekli işletmelerin artması ve üretim faaliyetlerinde çeşitlilik kazanması bölgeler arasındaki farklılıkları ortadan kaldırmaktadır. Aynı zamanda belirli alanlarda istihdam alanlarının artmasına ve ihracat oranlarının yükselmesine imkan tanımaktadır. Türkiye'de küçük ve orta ölçekli işletmelerin üretim faaliyetlerine maddi destek TKDK, KOSGEB, KA aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Bu ajanslar küçük ve orta ölçekli işletmeleri destekleme ve geliştirme hedefi doğrultusunda çalışmalar yürütmektedir. Yatırım teşvik uygulamaları kapsamında gümrük vergisi, KDV istisnası, stopaj desteği, faiz desteği, sigorta primi, gelir vergisi desteği, hisse senedi desteği, işçi hissesi desteği gibi uygulamalar yapılmaktadır. Aynı zamanda küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital dönüşüm sürecine daha kolay bir şekilde adaptasyon sağlayabilmeleri için çeşitli projeler gerçekleştirmektedir Bu bilgiler doğrultusunda bu araştırmada yatırım teşvik ve kalkınma kavramları ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Aynı zamanda TKDK, KOSGEB ve KA'nın yerel ve bölgesel kalkınmaya yönelik etkileri incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına bakıldığında; TKDK, KOSGEB ve KA'nın devlet tarafından daha fazla desteklenmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Aynı zamanda Türkiye'nin doğal zenginliklerinin ve sosyal kültürel özelliklerinin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için bu kurumların desteklenmesi yatırım teşvik uygulamaları ile ilgili yapılan araştırmalar sonucunda desteklerin çeşitlendirilmesi gerekmektedir. TKDK, KOSGEB ve KA ile ilgili alanında uzman personeller çalıştırılmalı, bu kurumlardaki görev sorumluluk ve idari yapı takip edilmelidir. Yatırım teşvik uygulamaları kapsamında küçük ve orta ölçekli işletmelerin düzenli aralıklarla denetim ve kontrol mekanizmalarına tabi tutularak izlenmesi bu kurumlardan elde edilecek verimi arttıracaktır. Bu çalışmanın yatırım teşvik uygulamalarının yerel/bölgesel kalkınmaya katkıları konu başlıklı benzer araştırmalara rehberlik edeceği düşünülmektedir.