Yeni araştırmalar ışığında Eski Çağ'da Bingöl

Bingöl, Doğu Anadolu'nun Yukarı Fırat Bölümü'nde yer almaktadır. Bingöl, tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar çeşitli topluluklar tarafından yoğun olarak iskân edilmiştir. Coğrafi olarak engebeli ve dağlık bir alandan oluşan Bingöl Bölgesi'nde daha çok toplulukların geçim kaynağını hayvancılık oluşturur. Ayrıca bölgede Murat Nehri ve etrafındaki küçük ovalar, tarıma müsait alanlar da bulunmaktadır. Özellikle son yıllarda yapılan kazılarda Erken Tunç Çağı'na ait karbonize tohum tanelerinin bulunması, buğday ve arpa gibi temel ihtiyaç ürünlerinin topluluklar tarafından yetiştirildiğini ve yerleşimlerde depolandığını göstermektedir. Bingöl'de son yıllarda yapılan kazılar sonucunda en erken tarih Erken Tunç Çağı'na ait yaşam izleri tespit edilse de, Bingöl'ün ve çevresinin volkanik bir araziye ve dolayısı ile yoğun bir obsidyen kaynağına sahip olması, prehistorik dönemlerden itibaren insanlar tarafından tercih edilen bir bölge olduğunu düşündürmektedir. Obsidyen, Neolitik Dönem' den Demir Çağı'na kadar toplulukların gündelik ihtiyaçlarını karşıladığı vaz geçilmez önemli bir değiş-tokuş araçlarından biridir. Bu bakımdan Elazığ-Malatya-Bingöl ovaları zinciri içerisinde yer alan bölgenin, tarih öncesi dönemlerinin yeni bulgular ışığında tekrar ele alınması ve eskiçağ tarihinde önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir. Yeni Araştırmalar Işığında Tarih Öncesi Dönemde Bingöl adlı yüksek lisans çalışmam dört bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde bölgenin tarihsel yapısından bahsedilmiştir. İkinci Bölümde bölgenin fiziki coğrafyası ve iklimsel özelliklerini tanıtıldıktan sonra, Üçüncü Bölümde Bingöl hakkında Eski çağ dönemine ait yapılan araştırmalardan bahsedilmiştir. Dördüncü Bölümde ise bölgede günümüze kadar tespit edilebilen dönemi yansıtan yerleşkeler, mezarlar, arkeolojik kalıntılar ve bulgular sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bingöl, Eski Çağ, Tarih, Demir Çağı.