Yeni devlet muhasebe sistemi ve yerel yönetimlerde yeni devlet muhasebe sistemine geçiş

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜYENİ DEVLET MUHASEBE SİSTEMİ VE YEREL YÖNETİMLERDE YENİDEVLET MUHASEBE SİSTEMİNE GEÇİŞCem SERTTAŞİşletme Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 2006Danışman: Doç.Dr.Nurten ERDOĞANÜlkemizin yıllardır içinde bulunduğu ekonomik buhranların bir sonucu olarakgerek iktidarların, gerekse IMF'in devletin mali yapısını daha iyi analiz ederek çözümönerileri üretebilme çabaları, mevcut devlet muhasebe sisteminin yetersizliğini ortayaçıkarmıştır. Maalesef mevcut devlet muhasebe sistemimiz bilgi kullanıcılarınınihtiyaçlarını karşılamaktan oldukça uzak bir yapıdadır.Bu nedenle; 1995 yılında kamunun yeniden yapılanmasını amaçlayan KamuMali Yönetim Projesi kapsamında genel ve katma bütçeli idarelerde tahakkuk esasınageçilmesini amaçlayan çalışmalar başlatılmıştır. Ancak kamu mali yönetimine destekolacak veri tabanının oluşturulması için genel yönetimi kapsayan raporlama gereksinimiçalışmaların kapsamının genişletilmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çağdaş devletanlayışının önemli unsurlarından yerel yönetimlerin muhasebe sistemlerinin de merkeziidareyle bütünlük içerisinde olabilmesi amacıyla ortak muhasebe ve raporlamastandartları ve çerçeve hesap planı oluşturulması konusunda İçişleri Bakanlığı Mahalliİdareler Genel Müdürlüğü çalışmalarını başlatmıştır.Söz konusu çalışmaların sonucu olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi veKontrol Kanunu yayımlanarak devlet muhasebe sistemimizde tam anlamıyla bir devrimgerçekleştirilmiştir.Bu çalışmada; yerel yönetim kavramının temelini oluşturan belediyelerde yenimuhasebe sistemi anlayışı ele alınmıştır. Mevcut muhasebe sisteminin aksayan yönlerive yeni muhasebe sisteminin ihtiyaçları karşılayabilirliği incelenmiş ve EskişehirTepebaşı Belediyesi verileri kullanılmak suretiyle sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmadört bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde, devlet muhasebesinin tarihçesi, devlet muhasebesine ilişkinyaklaşımlar, muhasebe sistemleri, ülkemizde uygulanmakta olan mevcut muhasebesistemi ve tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi incelenmektedir.İkinci bölümde, yeni Türk Devlet Muhasebe Sistemi ele alınmış, sistemin yapısıve işleyişi hakkında bilgiler verilmiştir.Üçüncü bölümde, çalışmaya konu olan yeni devlet muhasebe sisteminin yerelyönetimlerdeki yapısı incelenmiş; söz konusu yapılanma hakkında temel açıklamalaryapılmıştır.Dördüncü bölümde ise yapılan açıklamalar çerçevesinde, Eskişehir TepebaşıBelediyesi'nde geleneksel muhasebe sisteminden yeni devlet muhasebe sistemine geçişaşaması bir uygulama ile gerçekleştirilmektedir.Bu çalışmada geniş ölçüde konuyla ilgili tez, makale, kitap ve istatistikdeğerlendirmelerden etik kurallar çerçevesinde yararlanılmaktadır.