Yeni nesil gazetecilik: Youtuber haberciler

Bu çalışma, gazeteciliğin tarihsel süreç içinde geleneksel mecralardan dijital ortamlara dek geçirdiği dönüşümlerin günümüzdeki pratiklerini ele almaktadır. Bu bağlamda alternatif ve bireysel bir medya mecrasına dönüşen YouTube'ın yapısı ve bu dijital ortamda habercilik faaliyetlerini gerçekleştiren gazetecilerin mesleki pratikleri irdelenmektedir. Dijital medya ortamları, yüzyıllardır var olan gazetecilik pratik ve uygulamalarını dönüştürürken, yeni habercilik tür ve tarzlarının ortaya çıkmasını ve yaygınlaşmasını da sağlamaktadır. Bu sanal ortamlardan biri olan YouTube, giderek gazetecilerin dijital haber platformuna dönüşmektedir. Milyon dolarlık bir yatırım yapmadan YouTube'da kendi televizyon kanalını kuran, yayın içeriklerini hazırlayan, gelir elde etmeye başlayan gazetecilerin hangi motivasyonla bunu başardıkları, bu dijital ortamda habercilik pratiklerini nasıl uyguladıkları ve dönüştürdükleri önem arz etmektedir. Bu açıdan bakıldığında YouTube, farklı düşünce ve ideolojiye sahip, ana akım medyadan dışlanan ya da hala merkez medyada çalışan çok sayıda ismin, geleneksel medyadaki gazetecilik yarış ve pratiklerini dijital bir ortama taşımaktadır. Üstelik bu yarışa, ana akım medya da kurumsal yapısıyla katılmaktadır. Bu noktada YouTube'un sadece bireysel bir medya alanı mı oluşturduğu, televizyon haberciliğine alternatif bir yayıncılığı mı sunduğu yoksa merkez medyaya eklemlenen bir platform mu olduğu tartışmaları sürmektedir. Türkiye'de gazetecilerin YouTube üzerindeki mesleki pratikleri, aslında çok yeni ve bu dijital ortam birkaç isim dışında henüz tam olarak habercileri maddi olarak tatmin etmiş değil. Bu çerçevede bakıldığında, bu sanal ortama taşınan gazetecilerin, başarılı olmak için geleneksel medyadan farklı bir içerik üretme arayışında oldukları görülmektedir. Özellikle tanınmış haberciler, tecrübe ve deneyimlerine dayanarak kendilerine özgü bireysel bir gazetecilik tarzı oluşturmaya çalışmaktadır. Bunu yaparken YouTube'da sürdürülebilir olmayı ve hedef kitleleri için alternatif bir medya oluşturmayı amaçlamaktadır. Ancak haber içeriği ve çeşitliliği bakımından istenilen düzeyde olmaması, kurumsal yapı ve ekonomik gelir modeli olarak yetersiz olması, reklam geliri ve editoryal açıdan zayıf olması, bu dijital ortamın en önemli dezavantajları olarak dikkat çekmektedir. Haberciler, her ne kadar 'patronsuz gazetecilik', 'ana akım medyaya alternatif' ve 'özgür bir ortam' düşüncesi ile hareket ederek bu dijital mecraya yönelseler de, içeriklerinin sürdürülebilirliği ve ekonomik açıdan abonelerine ve ticari bir şirket olan YouTube'un kendisine bağımlı bir hale gelmektedir. Bu gerçekten hareketle YouTuber gazetecilerin çoğunluğunun geleneksel medya ile bağını koparmamaya çalıştıkları dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, bir örneklem oluşturması için YouTube'da mesleğini icra eden beş gazeteci ile görüşmeler gerçekleştirilerek bu dijital ortamdaki yeni habercilik pratikleri incelenmektedir. Böylece hangi motivasyonlarla bu sanal ortamda gazetecilik yaptıkları, kanallarında nasıl içerik ürettikleri, yayınlarının tür ve temaları, finansman modelleri, bu sanal ortamın avantaj ve dezavantajları, dijital haberciliğin geleceği ve yasal durumu ile ilgili genel bir çerçeve ortaya konmaktadır.