Yeni nesil serbest ticaret andlaşmalarında yer alan ilaçlara yönelik fikri mülkiyet hükümleri

Uluslararası alanda imzalanan iki veya çok taraflı ticaret andlaşmaları bakımından yeni bir trend olan yeni nesil serbest ticaret andlaşmaları, düzenledikleri bir çok alanın yanında fikri mülkiyet bakımından da önemli yenilikler barındırmaktadır. İlaçlara yönelik getirilen fikri mülkiyet hükümleri ise bu düzenlemeler arasında ayrı bir öneme sahiptir. COVID-19 pandemisinin de gösterdiği üzere ilaçlara ve aşılara erişim bugün hiç olmadığı kadar önemli hale gelmiştir. Tezimizde ilk olarak yeni nesil serbest ticaret andlaşmalarının özellikleri irdelenmiş, akabinde ise ilaçlara erişim, sağlık hakkı bakımından değerlendirilmiştir. Bununla bağlantılı olarak yeni nesil serbest ticaret andlaşmalarının ilgili hükümlerinin ilaçlara erişimi ne yönde etkilediği incelenmiştir. Bu bağlamda sağlık hakkı ile fikri mülkiyet hakkı arasında bir çatışmanın varlığı sorgulanmış ve devamında insan hakları hukuku ile uluslararası ticaret hukuku arasında sistemsel bir çatışmanın varlığı ihtimali incelenmiştir. Son olarak, yeni nesil serbest ticaret andlaşmalarının önceki çok taraflı andlaşmalarla bir çatışma içerisinde olup olmadığı değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeni Nesil Serbest Ticaret Andlaşmaları, İlaçlara Erişim, Fikri Mülkiyet Hakkı, Sağlık Hakkı, Norm Çatışması