Yeni nesil şifalanma pratiklerinin göstergebilimsel analizi

İnsanoğlu yüzyıllardır süregelen dünyayı anlamlandırma serüveninde dinsel öğelerden yararlanmış; mitsel, büyüsel, ezoterik öğretiler ile hayat yoluna ışık tutabilmişti. Modernleşme ile dinsel yapı ve kurumları terk etmeye başlayan medeniyetler, 1980'li yılların ortalarına kadar modern toplumsal yapılarını inşa etmeye devam etti. Bu dönem sekülerleşme, rasyonelleşme, demokratikleşme, bireyselleşme ve bilimsel düşüncenin gelişimi gibi öğelerle tanımlanır. Rasyonelleşme fenomeni hiç şüphesiz modernitenin ve moderniteye bağlı toplumsal değişimlerin ana kaynağı oldu. Eğitim, inanç, bilim, tıp, kültür, sanat ve edebiyatta geleneksel kurguların yerini rasyonel akıl ve pragmatist trend aldı. Gündelik yaşamında cevabını aradığı sorulara inanç kanalıyla yanıt alan geleneksel insan, aradığı cevapları rasyonel akıl ve seküler inançlar aracılığıyla bulan modern bireye dönüştü. Modern birey akılcı, pragmatist ve seküler idi. Rasyonalizasyon sürecinin -kaçınılmaz bir şekilde- dinin etkisini insanın anlam haritasından dışarı atacağı şeklindeki sekülerleşme kuramı uzun yıllar boyunca kabul görmesine rağmen özellikle seksenli yılların sonuna doğru esasen dini/dinsel etkinin yok olmadığı, bireyin kendini anlamlandırma sürecinde evrilerek toplumsal hayata yeniden entegre olduğu gerçeğiyle yüzleşildi. Geç modern dönemin birey merkezli, pragmatist ve hedonist yaklaşımla kurguladığı yeni çağ din ve inançlar sistemi, modernitenin beraberinde getirdiği toplumsal, kültürel, ekonomik eşitsizlikler ile öznel ve yapısal/kurumsal handikaplardan çıkış yolu olarak görüldü. Bu yapılardan biri olan tıp kurumunun, bireyin holistik bir perspektifle tedavi edilmesinden vazgeçip onu sadece bir canlı organizmaya indirgeyen materyalist sağlık politikalarını benimsemesi, bütüncül sağlık ve insan yapısı konusundaki yaklaşımını belirsiz bir konumda bıraktı. Modern yaşam tarzı ve özellikle şehir hayatının getirdiği stres yükü nedenli yeni çağ hastalıklarının çoğalmasıyla birlikte, modern birey yeni çağ şifalanma yöntemlerinin kapısını çaldı. Modern birey derdine derman bulamadığı modern tıp ve onun belirsizliklerinden sıyrılarak, Batı ve/veya Doğu merkezli çok çeşitli terapi pazarından istediğini seçerek tedavi olabilecekti. Sonuç olarak bu neoliberal çıkmazın bir parçası olan kutsal birey, toplumsal, kültürel ve ekonomik çıkmazların yeniden üretilme sürecinin bir figüranı haline geldi. Anahtar Kelimeler: Birey Kültü, Göstergebilim, Neoliberalizm, Post-sekülerizm, Yeni Çağ Şifalanma Pratikleri.