Yeni tanı tip 1 diyabet hastalarının izleminde kas kitle ve kuvvet değişiminin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç; Tip 1 DM, genetik veya çevresel faktörler nedenli pankreasta beta hücre hasarına bağlı mutlak insülin eksikliği ile meydana gelmektedir. Çocukluk çağı T1DM görülme sıklığı dünya genelinde artış göstermektedir. Anabolizan hormon olan insülin eksikliğinde oluşan hiperglisemide; diyabetik ketoasidoz, kardiyovasküler hastalıklar, diyabetik nöropati, nefropati ve retinopati gibi komplikasyonlar görülebilmektedir. Çalışmamızda yeni tanı T1DM olgularında insülin tedavisinin kas kitle ve kuvvetiyle ilişkisi değerlendirilmiştir. Hastalar ve Yöntemler; Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji servisinde T1DM tanısı alan 5-18 yaş arası 36 kız ve erkek olgu alındı. Kontrol grubu benzer yaş ve cinsiyette 43 kız ve erkek olgudan oluştu. Tüm olguların laboratuvar sonuçları hastane veri sisteminden alındı ve dinamometre ile kas kuvveti, biyoelektriksel impedans analiz (BIA) ile de kas ve yağ doku ölçümleri çalışma başlangıcında yapıldı. T1DM'li grupta bu ölçümler 3. ve 6. ayda tekrarlandı. T1DM ve kontrol grubunun çalışma başlangıcında verileri karşılaştırıldı. İnsülin tedavi alan T1DM grubun 3 dönem ölçüm verileri değerlendirildi. Bulgular; İnsülin tedavisi başlanması sonrası T1DM grupta ilk 3 ayda vücut kitle indeksi (VKİ), yağ ve kas kitlesinde anlamlı artış saptandı. Erkek çocukların kas kitlesi kızlara göre fazla ölçülmesine rağmen 3 dönemdeki VKİ, VKİ sds, kas ve yağ kitlesi her iki grupta benzer artış gösterdi (p=0,04; p =0,021; p<0,001; p<0,001). Kız grubunda VKİ, VKİ sds anlamlı artış gösterirken, erkek grubundaki artış anlamlı bulunmadı. Kız ve erkek grubu yağ ve kas kitlesinde anlamlı artış gözlendi. Boy, yaş, cinsiyetin etkilediği VKİ, yağ ve kas kitlesi ile pozitif korelasyon gösterdi. Kız ve erkeklerin tanı anı ile 6.ay karşılaştırıldığında VKİ, VKİ sds, boy, yağ ve kas kitlesi benzer bulundu (p=0,751; p=0,751; p=0,5; p=0,684; p=0,851). Pubertal grup kas ve yağ kitlesi ortalaması prepubertal gruba göre anlamlı yüksek saptandı. Tanı anı ile 6. Ay arasında kas kitle artışı sadece pubertal grupta anlamlı bulundu (p=0,038). VKİ, pubertal grupta yüksek saptandı. VKİ sds ise her iki grupta benzer bulundu. Kas kitlesi çalışmanın başında hasta ve kontrol grubunda benzer saptandı, kas kuvveti ise hasta grubunda anlamlı düşük bulundu (p=0,738; p=0,001). Hasta grubunda kas kitlesi ve kas kuvveti arasında pozitif korelasyon gösterildi. T1DM grubunda kalsiyum ve fosfor referans aralığında olmasına rağmen kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Fakat kalsiyum ile kas gücü arasında korelasyon bulunmadı. T1DM olgularında 3 dönem süresince HbA1c anlamlı olarak azalmıştır. Cinsiyete ve puberteye göre gruplar karşılaştırıldığında benzer bulunmuştur. T1DM grubu 3.ay HbA1c düzeyi, kas kitle ve kas gücüyle negatif koreledir. Tanı anında erkek olguların kas gücü anlamlı olarak yüksektir. Sonraki dönemlerde kız ve erkek kas gücü değişimi arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İnsülin tedavisi sonrası her iki cinste kas gücü ve kas kitlesi anlamlı artış göstermiştir. Sonuç; T1DM hastalarda kas kuvvet değerini düşük saptadık. T1DM hastalarda kas kitle ve kas gücünü olumsuz etkilemektedir. Anabolizan hormon olan insülin tedavisi ile glisemik kontrolü sağlanan hastaların yağ ve kas kitlesi artar iken kas gücü olumlu düzeyde etkilenmektedir. Anahtar Kelimeler: Tip 1 DM, insülin, dinamometre, biyoelektriksel impedans