Yeni tespit edilmiş esansiyel hipertansiyonlu olgularda endotelyal disfonksiyonu göstergelerinin araştırılması

MağdenK.,Yeni Tespit Edilmiş Esansiyel Hipertansiyonlu Olgularda Endotelyal Disfonksiyonu Göstergelerinin Araştırılması, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, NefrolojiBilim Dalı Uzmanlık Tezi, Zonguldak, 2013. Esansiyel hipertansiyonun patogenezinde artmış intravasküler sıvı hacmi, sempatik hiperaktivite, renin anjiyotensin aldosteron sisteminin (RAAS) aktivitesindeki artışına bağlı vazokonstrüksiyon, vazodilatatör etkisi olan prostaglandinlerde ve nitrik oksitte (NO) azalma, vazokonstrüktör etkisi olan endotelinde artma ve sonuçta periferik vasküler direncin artması yer alır.Sodyum retansiyonu, intravasküler volümün artışı ve anemi kardiyak atım volümünün artmasına neden olur.Endotelyal disfonksiyonu tanım olarak endotel hücrelerinde nitrik oksit (NO) biyoyararlanımında ve oksidatif streste bozukluk nedeniyle endotel hücrelerinin fonksiyonel ve geri dönüşümlü olarak değişime uğramasıdır. Biz çalışmamızda endotel disfonksiyonunda mikroalbüminüri varlığı ile serum NO seviyeleri ve endotelin1'in hipertansiyon ile arasındaki ilişki araştırıldı. Ayrıca dipper olan ve olmayanhipertansiyonu olan olgularda kanda NO, endotelin 1 düzeyleri ile ilişkisi ve 24 saatlik idrarda elektrolit düzeylerinin mikroalbüminüri ile olan ilişkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda yeni tanı almış ve ilaç kullanmayan hipertansiyonlu (27 erkek/27 kadın) 54 olgu alındı. Endotel disfonksiyonu olan ve olmayan olgularda NO, endotelin1 düzeyleri, ambulatuvar kan basıncı ölçümü, yanında 24 saatlik idrarda sodyum (UNa), potasyum (UK), klor (UCl), kalsiyum (UCa), magnezyum (UMg), kreatinin, kreatin klerensi ve mikroalbüminüri ölçümleri yapıldı. Elde edilen veriler analiz edilerek altgrup karşılaştırmaları yapıldı. Sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı yüksek olan olgularda endotel disfonksiyonunun bir göstergesi olan mikroalbüminüri değerleri (105.6±161.9'ye karşı 112.6±172.2mg/gün) istatistiksel olarak anlamlı yükseklikte bulundu (p=0.011). Prehipertansif olgularda kanda NO (71.24±51.48 µmol/L) ve endotelin 1 düzeyleri (2.07±1.58 pg/ml), dipper olan ve olmayanolgu grubunda 24 saatlik idrarda elektrolitlerin atılımında anlamlı bir değişiklik olmadığını saptadık (sırasıylaNa için p=0.805, K için p=0.421, Cl için p=0.872, Ca için p=0.144, Mg için p=0.813, KKr için p=0.675). Sonuç olarak; endotel disfonksiyonunun belirteçleri NO seviyelerinde azalma ve mikroalbüminüri ile giden esansiyel hipertansiyonun etiyolojisi ile ilişkili olabilir. Anahtar kelimeler: Esansiyel hipertansiyon, Endotel disfonksiyonu, Nitrik oksit, Endotelin.