Yenidoğan geçici takipnesinin çocukluk döneminde reaktif akciğer hastalıkları üzerine etkisi

Amaç: Yenidoğan geçici takipnesi (YDGT) term bebeklerde en sık görülen postnatal solunum problemlerindendir. Astımın tanımı ile aynı anlamda olmasa da, bronşiyal hiperreaktivite (BHR) tüm yaşlardaki semptomatik astımlı hastalarda bulunduğundan, astımın en spesifik ve en önemli tanısal özelliklerinden biridir. YDGT geçirenlerde bronşial hiperreaktivite daha sık görülmektedir. YDGT'nin BHR ile ilişkisi literatürde tartışılmıştır. Bu çalışmada YDGT ile yenidoğan yoğun bakımında takip edilen hastaların 1 yaşından sonraki takiplerinde reaktif hava yolları problemi ile karşılaşıp karşılaşmadığını anlamayı ve YDGT'nin astım gibi reaktif hava yolları hastalıkları ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Yöntem: Bu çalışmada 01.05.2015 ile 01.05.2018 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine solunum sıkıntısı nedeni ile yatırılarak izlenen ve sonrasında YDGT tanısı alan hastaların dosya kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastaların cinsiyetleri, doğum haftası, doğum kilosu, yenidoğanda yatış süresi, bu süre içerisinde antibiyotik alıp almadığı ve ventilasyon ihtiyacı olup olmadığı kaydedildi. Daha sonra 100 tane 1-5 yaş arası sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak alındı. Toplam 150 hasta 100 kontrol grubu telefon ile aranarak reaktif hava yolu hastalığı ile ilgili bilgiler kaydedildi. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: YDYBÜ'de toplam 4777 yatış olmuş ve bu hastaların 3370 (%70,5)'i C/S ile 1407 (%29,5)'si NSVY ile doğmuştu. Toplam 160 YDGT vakası saptandı. Yatan hastalarda YDGT görülme sıklığı %3,2 olarak bulundu. C/S ile doğanların %3,5'inde NSVY ile doğanların %2,3'ünde YDGT belirlendi (p₌0,064). YDGT'li 150 hastanın 79 (%52,6)'unda en az 1 kere bronşiolit geçirme öyküsü vardı. Hasta grubu ile kontrol grubunun bronşiolit geçirme sıklığı karşılaştırıldığında hasta grubun %52,6'sı, kontrol grubunun ise % 44,0'ünün bronşiolit geçirdiği saptandı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p:0,179). Hastaların ilk bronşiolit geçirme yaşı ortalama 5,2±8,66 ay olarak tespit edildi. Kontrol grubunun ilk bronşiolit geçirme yaşı ortalaması ise 4,37±6,6 aydı (p₌0,417). Hasta grubunun ortalama doğum haftası 37,13±1,84 hafta, kontrol grubunun ise 38,28±1,32 hafta idi(p<0,001). Ortalama bronşiolit atak sayısı ise hasta grubunda 1,46±1,85, kontrol grubunda ise 1,07±1,53 idi (p₌0,071). Hasta ve kontrol grubundaki bronşiolit geçiren hastaların bronkodilatatör günlük ihtiyaç düzeyi karşılaştırıldığında hasta grubunun 2,69±3,33, kontrol grubunun ortalaması ise 2,1±2,68 idi ve fark anlamlı değildi (p₌0,138). Bronşiolit nedeni ile hastaneye yatış ortalaması karşılaştırıldığında hasta grubunda 0,28±0,69 iken kontrol grubunda 0,07±0,29 idi (p₌0,001). Atak sırasında sistemik steroid kullanım sıklığı hasta grupta %16.0 iken, kontrol grubunda %7,0 idi (p₌0,048). Hasta grubunun proflakside inhaler steroid kullanımı kontrol grubuna göre yüksekti (p₌0,006). Ayrıca hasta grupta prolakside montelukast kullanım oranı kontrol gruptan yüksekti (p₌0,012). Sonuç: YDGT'li hastaların reaktif hava yollarına yakalandığında atak sırasında sistemik steroid kullanımı, inhaler steroid kullanımı ve montelukast kullanımının daha fazlaydı. YDGT hasta grubunun hastaneye yatışında antibiyotik kullanım oranını kontrol grubuna göre daha yüksekti. YDGT grubun bronşiolit nedeni ile hastaneye yatış oranı yüksekti. Bu sonuçlar ile YDGT ile takip edilmiş olan bebeklerin yaşamın ileriki yıllarında reaktif hava yolları problemleri ile daha sık ve daha ağır bir klinikle karşılaşabileceği kanısı çıkarılabilir. Anahtar kelimeler: Yenidoğanın geçici takipnesi, bronşiyal hiperreaktivite, astım.