Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda ekstübasyon başarısızlığı ile ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Mekanik Ventilasyon Uygulanan Hastalarda Ekstübasyon Başarısızlığı ile İlişkili Risk Faktörlerinin Belirlenmesi Amaç: Yenidoğan döneminde ileri solunum desteğine ihtiyaç duyulan durumlarda entübasyon ve mekanik ventilasyon hayat kurtarıcı olmakla birlikte neden olduğu morbiditelerden kaçınmak için mümkün olan en kısa sürede ekstübasyon yapılmalı ve başarısız ekstübasyon sonucu ortaya çıkabilecek sorunlardan kaçınmaya çalışılmalıdır. Bu çalışmadaki amacımız, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde herhangi bir nedenle invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda ekstübasyon başarısızlığı için risk faktörlerini saptamak, bunlara yönelik önlemler almak, uygun ekstübasyon zamanını belirleyerek ekstübasyon başarısızlığını ve re-entübasyonları azaltmaktır. Gereç ve Yöntem: 2019 yılı Ocak-Haziran ayları arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde herhangi bir nedenle entübasyon ve mekanik ventilasyon gereksinimi olan 100 hastanın klinik ve demografik özellikleri, ekstübasyondan önce ve sonra kan gazı incelemeleri değerlendirildi. Ekstübasyon başarısızlığı, ekstübasyondan sonraki 72 saatte içinde tekrar entübasyon ihtiyacının ortaya çıkması olarak tanımlandı. Ekstübasyon başarısızlığı olan ve olmayan hastalar karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalarımızın ortamla doğum haftası 32,7±5,0 ve ekstübasyon başarısızlığı oranı %36'ydı. En sık entübasyon endikasyonu RDS (%35) iken ekstübasyon başarısızlığı da en sık RDS'li hastalarda (%58,8) saptandı. Düşük doğum haftası ve düşük 5. dk Apgar skoru, yüksek SNAPPE-II skoru ve tekrarlayan dozlarda sürfaktan tedavisine ihtiyaç duyulması ekstübasyon başarısızlığı ile ilişkili bulundu. Ayrıca ekstübasyon başarısızlığı olan hastaların ekstübasyon öncesi ve ekstübasyondan bir saat sonraki ortalama pH değerinin daha düşük olduğu belirlendi. Ekstübasyon başarısızlığı olan hastalarda ventilatör ilişkili pnömoni ve bronkopulmoner displazi sıklığı daha yüksekti. Ekstübasyon başarısızlığı olan hastalarada mortalite oranı daha yüksekti ancak bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı değildi. Sonuçlar: Ekstübasyon başarısızlığı ile ilişkili potansiyel faktörler ortaya konmuştur. Bu risk faktörleri göz önüne alınarak ortak, net ve etkin bir ayırma protokolü üretilmesi ve hekimlerin bu konuda eğitilmesi başarıyı artıracaktır. Anahtar sözcükler: Bronkopulmoner displazi, ekstübasyon başarısızlığı, mekanik ventilasyon, ventilatör ilişkili pnömoni