Yenilenen Sakarya Demokrasi Meydanı'nın kullanıcılar üzerindeki görsel etkisinin belirlenmesi

Dünyadaki varoluşundan başlayarak bireysel yaşam sürdürme eğiliminde olan insanoğlu, tarihsel süreçte yaşamsal gereksinimlerini tek başına karşılayamamıştır. Beslenme, barınma ve korunma amacıyla topluluklar oluşturmaya başlamıştır. Farklı yetenekleri bulunan bireylerin bir araya gelmesiyle oluşan topluluklar, gereksinimleri doğrultusunda farklı yapılar inşa etmiş ve hayat tarzlarını köy, kasaba ve kent olarak geliştirmiştir. Kent tarzı yaşamda barınma, korunma ve beslenme gibi gereksinimlerin yanında ulaşım, alışveriş, bir arada olma ve sosyalleşme gereksinimleri da ortaya çıkmıştır. Bu gibi gereksinimler, kentlerde ulaşım akslarının kesişmesi ya da özel planlamalar neticesinde oluşan boşluklarda, meydanlarda karşılanmaya başlanmıştır. Meydanlar, sosyal katılıma, sosyal etkinliklere, bir arada bulunmaya ve bilgi geçişinin sağlanmasına, politik gösterilere ve toplumsal uzlaşmalara, kısacası insanların topluluk olma arzularına zemin sağlar. Meydanların toplumlara sağladığı bu olanaklar, meydanların kamusal ve toplumsal süreçler açısından ne kadar önemli olduğunun açık bir göstergesidir. Tarihsel süreçte dünyadaki meydanlar, toplumsal gelenek ve göreneklere göre şekillenmiş ve her coğrafyada şekil ve işlev anlamında bir takım farklılıklar göstermiştir. Günümüzde de kent meydanları Sakarya Demokrasi Meydanı örneğinde olduğu gibi çeşitli sosyal etkinliklerin, alışverişin ve rekreasyonel gereksinimlerin karşılanmasına yönelik olanaklar sunmaktadır. Ancak, teknoloji geliştikçe, özellikle endüstri devrimiyle birlikte toplumsal gereksinimlerde değişmeye ve çeşitlenmeye başlamıştır. Bu değişim ve gelişimle çeşitlenen toplumsal gereksinimler karşısında kent meydanları yetersiz kalmaya, işlevini ve anlamını yitirip "boşluk" durumunu almaya başlamıştır. Bu çalışmada, Sakarya Demokrasi Meydanı'nın tasarım sürecinde güncel gereksinimleri belirlemek ve istekleri karşılamak için kullanıcıların en doğru ve verimli şekilde katkılarının sağlanması amaçlanmıştır. Meydanın, değişen ve çeşitlenen toplumsal gereksinimler karşısındaki dönüşümü incelenmiş, kent meydanları, meydanların tarihsel süreci, görsel etki ve kullanıcı katılımı ile ilgili kaynak taraması yapılmıştır. 2017 yılı içerisinde Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından yeni bir bakış açısıyla tasarlanan meydan projesi, projeye ilişkin video ve görseller elde edilmiştir. Farklı yaş, cinsiyet ve eğitim durumundaki Sakarya dışından ve içinden katılımcılarla birlikte çalışma alanında ve şehrin muhtelif yerlerinde rastgele seçilen kullanıcılara ulaşılmıştır. Görsel etki, kullanıcı hoşnutluğu ve kullanıcı katılımını ölçen anket çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmanın birinci aşamasında meydanın yeni tasarımına ilişkin fotoğraf ve videolarla birlikte alanın güncel durumu referans gösterilmiştir. Alanı kullanan 120 kişiye yüz yüze görüşülerek sorular yöneltilmiştir. İkinci aşamada alanın yeni tasarımına ilişkin fotoğraflar kullanılarak alanı hiç kullanmamış 100 kişiyle internet ortamında anket çalışması yapılmıştır. Üçüncü aşamada da alanın yeni tasarımına ilişin video kullanılarak alanı hiç kullanmamış 60 kişiyle internet ortamında anket çalışması yapılmıştır. Meydanın güncel durumu ve yeni tasarımı ile ilgili dört yöntemle yapılan anket çalışmalarının aralarındaki farklar ortaya konmuştur. Sonuç olarak; Bu çalışmada Sakarya Demokrasi Meydanı'nın güncel durumunun ihtiyaca yanıt verip veremediğini, kullanıcıların yeni tasarımdan hoşnut olup olmadıklarını, yerel yönetimlerin kentsel çalışmalarda yerel halkın katılımını ve katkısını en verimli ne şekilde sağlayabileceklerini belirlemek amaçlanmıştır.