Yer seçimi problemlerine bulanık hedef programlama yaklaşımı: Atık kutularının yerleşimi üzerine bir uygulama

Yer seçimi problemleri tedarikçiden müşteriye uzanan üretim sürecinin her aşamasında ortaya çıkabilmektedir. Yeni bir tesise uygun noktanın seçimi, tesis içi makinaların yerleşimi veya hizmet birimleri için farklı yerlerin belirlenmesi tipik yer seçimi problemleridir. Problem temelinde talep, maliyet, kar beklentisi ve çevresel hassasiyet gibi birbiriyle çelişen çoklu amaçlar yer almaktadır. Birden fazla amacı olan böylesi problemlerde tüm amaçları olabildiğince tatmin edecek uzlaşık çözümler aranmaktadır. Bu çalışmada Antalya ili Konyaaltı Belediyesi Siteler Mahallesinde Geri Dönüştürülebilir Atık Kutularının yerleşimine yönelik bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Çalışmada iki ana amaca hizmet edecek Bulanık Hedef Programlama tabanlı bir yerleşim ve rotalama modeli kurulmuştur. Model yoluyla aday yerleşim noktaları arasından seçilen uygun yerleşim noktalarının maksimum sayıda haneye hizmet etmesi, aynı zamanda noktalar arasında minimum mesafeli bir rotanın oluşması amaçlanmıştır. Farklı tolerans aralıkları ve farklı öncelik yapıları için çalıştırılan model ile Geri Dönüştürülebilir Atık Kutularının bir rota üzerinde en uygun noktalara yerleştirilmesi sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok amaçlı yer seçimi modelleri, yerleşim ve rotalama problemleri, bulanık hedef programlama