Yerel medyada nefret söylemi: Suriyeli sığınmacıların Kilis yerel basınında temsili

2011 yılında Suriye'de başlayan çatışmalar ve iç savaşın ardından Türkiye'nin de içinde bulunduğu diğer komşu ülkelere doğru kitlesel bir göç başlamıştır. Aradan geçen yedi yılın ardından bugün Türkiye'de yaklaşık 3 buçuk milyon Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşı bulunmaktadır. Bölgede istikrarın uzun yıllar sağlanamayacağı göz önünde bulundurulduğunda sığınmacıların büyük bir kısmının Türkiye'de yerleşik olacağı düşünülmektedir. Sığınmacıların toplumsal kabulünde resmi uyum politikaları, bireysel deneyimler vb. unsurların yanı sıra medyanın da rolü oldukça önemlidir. Toplumsal algıyı şekillendiren önemli unsurlardan biri olarak medya, nefret söyleminin yeniden üretilmesinde ve yaygınlaştırılmasında en etkili araçlardan biridir. Nefret söylemi; ırkçı nefreti, yabancı düşmanlığını, Yahudi düşmanlığını veya azınlıklara, göçmenlere ve göçmen kökenli insanlara yönelik saldırgan ulusalcılık ve etnik merkezcilik, ayrımcılık ve düşmanlık şeklinde ifadesini bulan, dinsel hoşgörüsüzlük dâhil olmak üzere hoşgörüsüzlüğe dayalı başka nefret biçimlerini yayan, kışkırtan, teşvik eden veya meşrulaştıran her türlü ifade biçimidir. Sığınmacılar ise bu söylemin hedefinde olan gruplardan biridir. Haber metinleri gibi kapalı metinlerde bu tip söylemler, objektifliği sağlayan habercilik ilkeleri adı altında çok daha gizli bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Polis/adliye haberleri ise gerçekleşmiş adli olayları aktarmak gibi 'sıradan' bir işlevin altında suçlu ve mağdurların kimliklerine dair çok şey söylemektedir. Öte yandan polis/adliye haberleri sığınmacıların en fazla görünür olduğu haber türüdür. Bu sebeple sığınmacılara yönelik nefret söylemi polis/adliye haberleri çerçevesinde araştırılmıştır. Nefret söylemini üretenle söyleme maruz kalanın coğrafi olarak birbirine yakın olması, yerel basındaki nefret söylemini önemli kılmaktadır. Bu kapsamda Türkiye'de nüfusuna oranla en fazla sayıda sığınmacıyı barındıran il olması bakımından bu tez çalışmasında Kilis gazetelerinden Kent ve Hududeli'nde Ağustos 2016 – Temmuz 2017 tarihleri arasındaki bir yıllık dönemde yer alan haberlere içerik analizi ve söylem analizi yöntemleri uygulanarak sığınmacılara yönelik nefret söylemi araştırılmıştır. Yerel medyada nefret söyleminin var olduğu varsayımından yola çıkan bu çalışmanın sonucunda; her iki gazetede de sığınmacılara yönelik haberlerde özellikle ırk üzerinden ayrımcı bir söylemin bulunduğu, gizli ayrımcı söylemler vasıtasıyla nefret söyleminin oluşturulduğu sonucuna varılmıştır.