Yeşil ekonomiye geçiş sürecinde kamu altyapı yatırımı olarak karayolu harcamalarının analizi

Bu çalışmanın çıkış noktası gelecekte insanoğlunu bekleyen en önemli sorunlardan biri kabul edilen iklim değişikliğidir. Günümüzde ulaşılan refah seviyesinin gelecekte iklim değişikliği nedeniyle nasıl evrileceği ciddi endişe konusudur. Yakın geçmişte yaşanan gıda, su ve ekonomik krizlerin aynı anda görüldüğü çoklu krizler mevcut ekonomik yapıların tartışılmasına neden olmuştur. Bu nedenle getirdiği öneriler ve ekonominin çevre ve sosyal adalet konularıyla ilişkisini ortaya koyması nedeniyle yeşil ekonomi kavramı ana çalışma konusu seçildi. Buna ilave olarak ulaşım sektöründeki kamu altyapı yatırım harcamaları detaylı olarak analiz edildi. Yeşil ekonomi kavramı ve yeşil ekonomiye geçiş süreci konularında literatürden derlenen çeşitli çalışmalardan faydalanıldı. Buradan çıkarılan kalıplar kamu maliyesi ve özellikle kamu harcamaları teorisine uygulanarak yeni bir takım kavramlardan bahsedildi. Bunlara ek olarak, ulaşım sektörü incelenirken ekonometrik analiz yöntemlerinden faydalanıldı. Karmaşık ve tek bir denklemle ifade edilmesi zor olan iktisadî durumları modellemekte kullanılan eşanlı denklem sistemleriyle analizler yapıldı. Bu alanda daha önce yapılan çalışmalarda genellikle ulaşım harcamalarının ekonomik etkileri üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada ise karayolu altyapı harcamalarının 1998-2013 yıları arasındaki sosyal, ekonomik ve çevresel değişkenlerle ilişkileri test edildi. Yani, ulaşım harcamaları yeşil ekonomi bakış açısıyla, analiz edildi. Çıkan sonuçlarda istihdamdan karayolu altyapı yatırımlarına doğru pozitif ve tek taraflı, karayolu altyapı yatırımları ile kentleşme arasında pozitif ve çift yönlü ilişkiler bulundu. Fakat kentleşme karayolu altyapı yatırımlarını istihdamdan 2,5 kat fazla etkilediği görüldü. Karayolu altyapı yatırımları ise, GSYH'yi en az destekleyen değişkendir. Reel gelir GSYH'den pozitif etkilenirken, döviz kurundan negatif etkilemiştir. Reel gelirden ise çevresel değişkenlere doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine ulaşıldı. Ayrıca dolaylı olarak, karayolu altyapı yatırımlarının emisyonları artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.