Yeşil Hastane Derecelendirme Sisteminin geliştirilmesi: Türkiye örneği

Sağlık kurumlarının enerji, su ve malzeme tüketimleri, tehlikeli atıkları ve karbon emisyonları nedeniyle çevre üzerinde büyük etkileri bulunmaktadır. Çevresel sorunların çözümüne yönelik geliştirilen yeşil bina modellerinin bir çeşidi de yeşil hastane sertifikalarıdır. Literatür araştırmasında, uluslararası yeşil bina sertifika sistemlerinin Türkiye'deki binalara uygulanmasında sorunlar yaşandığı görülmüştür. Bu araştırma, Türkiye'deki mevcut hastanelerin yeşil hastaneye dönüşümünün sağlanması ve inşa edilecek yeni hastanelerin, yeşil hastane olarak inşa edilmesine yönelik ulusal yeşil hastane derecelendirme sistemi geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Uluslararası yeşil bina sertifika sistemlerini temel alınarak, ulusal yeşil bina derecelendirme sistemleri geliştirmeyi hedefleyen çalışmalarda kullanılan metodolojilerden yararlanılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırmaların birlikte yürütüldüğü için karma metodoloji yaklaşımı kullanılmıştır. Seçilen yöntemler arasında; literatür taraması, vaka çalışması, saha inceleme, uzman görüşü alınması, anket araştırması ve veri analizi bulunmaktadır. Türkiye ve Dünyada yaygın olarak uygulanan; BREEAM, LEED, WELL, ÇEDBİK, DGNB, IGBC, SBTool, EDGE yeşil hastane ve yeşil bina sertifika sistemlerinin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Araştırmada, Türkiye'deki sağlık çalışanları, hastane yöneticileri, yeşil hastane uygulamaları üzerine yüksek lisans tezi veya makale yazan araştırmacılar ve yeşil hastane projelerinde görev alan yeşil bina uzmanlarını içeren 4 uzman grubundan oluşan 32 katılımcıya anket uygulanmıştır. Araştırmanın ana sonuçları, 10 değerlendirme başlığı ve 49 alt kriterin önem derecelerinden oluşan Yeşil Hastane Derecelendirme sistemidir. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yaklaşımı ile değerlendirme başlıklarının ikili karşılaştırmaları yapılmış ve önem dereceleri hesaplanmıştır. Uzmanların alt kriterlere verdikleri değerlerin geometrik ortalaması alınarak, alt kriterin bulunduğu değerlendirme başlığı içerisindeki ağırlık yüzdesi hesaplanmıştır. Başlık önem derecesi ile alt kriterin başlıktaki ağırlık yüzdesi çarpılarak, alt kriterlerin nihai önem derecesi hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre "Enerji", "Su", "İç Çevre Kalitesi ve Refahı", "Atık ve Kirlilik" başlıkları en önemli başlıklar olarak saptanmıştır. Değerlendirme başlıkları ve alt kriterlerin önem derecesi sıralamalarında, uzman grupları arasında önemli farklılıklar olduğu görülmüştür. Türkiye bağlamında yeşil hastane derecelendirme sisteminin oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.