"Absurd comedy and hybridity in Yeşilçam cinema: Baytan and Sunal films in the socio-political context of 1970's and 1980's Turkey"

Natuk Baytan ve Kemal Sunal, Yeşilçam Sinemasının çöküş dönemine denk gelen 1976 ve 1986 yılları arasında beraber on absürt komedi filmi çevirdi. Kötüleşmekte olan ekonomik durum ve sağlam bir endüstriyel temelin eksikliğinin de etkisiyle 1970'li yıllarda Türkiye'de sinema sektörü, film eleştirmenlerinin biçim ve içerik açısından olumsuz yönde değerlendirdikleri düşük bütçeli yapımlara yöneldi. İlk bakışta, Baytan-Sunal komedileri yalnızca eğlendirmeye yönelik yüzeysel komedi filmleri olarak görünseler de, daha derin bir çözümleme bu filmlerin gerek tematik düzeyde gerekse temsil düzeyinde işleyen hicve dayalı "absürtlük" stratejileriyle toplumsal sorunları işlediğini ve eleştirdiğini gösterecektir. Bu tez çalışması Baytan-Sunal filmlerini Yeşilçam'ın melezliğinin bir ürünü olarak anlamlandırır. Hem Doğu hem Batı anlatı geleneklerinden etkilenen Yeşilçam melez bir sinema sayılır. Ele alınan on filmin melez estetiği, gerçekliğin rasyonel algısını yeniden üreten görünmez ve devamlılık ilkesine bağlı bir anlatıyı engelleyerek sinematik aygıtın niyetine aykırı çalışır ve bu sayede, absürt içerik ve anlatımıyla birlikte eleştirel bir mesafe oluşturur. 1970'ler ve 1980'ler Türkiyesinin çalkantılı sosyopolitik ve ekonomik bağlamı içinde, Baytan-Sunal filmlerinin melez estetiği, filmerin anlatı yapısı, karakter ve biçim seçimlerindeki absürtlüğü ön plana çıkarır. Bu tezin öne sürdüğü üzere, Baytan-Sunal filmlerinin absürd ve melez estetiği; Türkiye'nin istikrarsız hükümetler, kötüleşen ekonomi, artan politik kutuplaşma ve şiddet ile, o dönemki güç durumunun ve Yeşilçam'ın çöküşünün bir ürünüdür. Çalışmanın temel iddiasına göre sadece güldürme işleviyle tanımlanan ve eğitici olmadıkları iddia edilerek eleştirilen Baytan-Sunal filmlerinin Yeşilçam'ın melez yapısından doğan anlatı yapısı, karakter seçimleri ve biçim özellikleri üzerinden kurulan absürtlüğü, (kapsayıcı ve özdeşleşmeye dayalı bir hikaye anlatımını engelleyerek) eleştirel bir bakış için mesafe oluşturur.