Yetişkin çevre gönüllülerinin çocukluk dönemlerindeki doğa deneyimleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına üye bireylerin, yetişkin çevre gönüllülerinin ve doğaseverlerin çocukluk dönemlerinde doğayla etkileşimlerin nasıl olduğu ve bu etkileşimin, bireyin sonraki yaşamında çevreye yaklaşımını, doğaya karşı duyarlılık, ilgi göstermeleri üzerine etkisi ve doğa yoksunluğunun nedenleri ve sonuçları üzerine görüşleri araştırılmıştır. Araştırma, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden biri olan, uygun/kazara örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen, 265 yetişkin çevre gönüllüsünün katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, veri toplama yöntemi olarak, nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma türü olan, keşfedici korelasyon tekniği kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen bir dizi soru ve geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan ölçeklerden oluşan "Yetişkin Çevre Gönüllüleri Formu"undan elde edilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen veriler, SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilerek tartışılmış ve yorumlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, çevre gönüllülerinin kendi çocukluklarında, doğa ile doğrudan etkileşimleri ve açık alanda geçirdikleri zaman daha fazla iken, günümüz çocuklarında ise kapalı mekânlarda geçirilen süre artmış, dolayısıyla doğa ile etkileşim azalmıştır. Katılımcılar, doğayla bağının kopmasının nedenleri başında, teknolojik araçlara ilginin artması ve bozulmuş çevrenin yer aldığı görüşünü paylaşmaktadırlar. Bu durumun yol açtığı temel sorunlar olarak ta teknolojik araçlara bağımlılığın artmasını ve doğa koruma bilincinin azalması olarak görmektedirler. Ayrıca, çevre gönüllülerinin, 'doğadan keyif alma' ve 'doğanın kişisel gelişime katkıları' üzerine ölçek puanları arasında, orta düzeyde, pozitif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir. Başka bir ifade ile katılımcıların doğadan keyif alma algıları arttıkça doğanın kişisel gelişime katkısına ilişkin kaygıları da artmaktadır. Sonuçta, Louv'un da belirttiği gibi, "Doğayı, yarınlarımızı kurtarmak istiyorsak, önce nesli tükenmekte olan bir türü kurtarmalıyız: DOĞADAKİ ÇOCUK" Anahtar Sözcükler: Çocuk ve Doğa, Çocukluk Dönemi Doğa Deneyimleri, Çevre İle İlgili Sivil Toplum Kuruluşları, Doğa Yoksunluğu Sendromu, Doğadan Keyif Alma Ölçeği, Doğanın Kişisel Gelişime Katkıları Ölçeği