Yetişkinlerde sosyoekonomik durum, ekonomik çevre ve şişmanlık arasındaki ilişki

Bu araştırma; yetişkinlerde sosyoekonomik durum, ekonomik çevre ve şişmanlık arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma Şubat 2010-Ocak 2011 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya, Antalya ilinde yaşayan 18-70 yaş arası 487(Erkek:212, Kadın:275) birey alınmıştır. Araştırmaya alınan bireyler gebe olmamaları koşulu ile seçilmiştir. Araştırmaya katılan bireylere, genel demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket formu uygulanmıştır. Bireylere uygulanan anket formu 2 bölümden oluşmuş ve araştırmacı tarafından yüz yüze anket tekniği ile doldurulmuştur. Birinci bölüm genel demografik özellikler ve antropometrik ölçümleri içeren sorulardan oluşmuştur. İkinci bölüm ise, bireylerin beslenme alışkanlıklarının saptanmasına yönelik soruları içermiştir. Araştırmaya katılan tüm bireylerin meslek durumları, gelir düzeyleri, eğitim düzeyleri ayrıntılı olarak sorgulanarak bireylerin hangi sosyoekonomik sınıfa dâhil oldukları belirlenmiştir. Sosyoekonomik düzeylerin belirlenmesi için Hindistan' da Kuppuswamy tarafından geliştirilen sosyoekonomik durum saptama skalası kullanılmıştır. Sosyoekonomik sınıflar üst, üst orta, orta, orta alt ve alt olmak üzere 5 düzey olarak belirlenmiştir. Araştırmada bireylerin antropometrik ölçümlerden vücut ağırlıkları (kg), boy uzunlukları (cm), bel çevresi genişlikleri (cm) ölçülmüş ve BKİ (kg/m2) değerleri hesaplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi, Windows ortamında `SPSS 17.00' istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 35.9±12.2 yıldır. Araştırmada, düşük sosyoekonomik grupta yer alan bireylerin BKİ ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Üst sosyoekonomik sınıfta yer alan bireylerin BKİ ortalamaları 23± 4.6 kg/m2, alt sosyoekonomik sınıfta yer alan bireylerin BKİ ortalamaları ise 28.7± 7.7 kg/m2 olarak saptanmıştır. BKİ ile sosyoekonomik sınıflar arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Üst sosyoekonomik sınıfta olan erkek katılımcıların bel çevresi ortalaması 98.8±15.5 cm, kadın katılımcıların bel çevresi ortalaması ise 72.5±11.8 cm olarak saptanmıştır. Alt sosyoekonomik sınıfta olan erkek katılımcıların bel çevresi ortalaması 104±11.4 cm, kadın katılımcıların bel çevresi ortalaması ise 97.1±27.8 cm olarak saptanmıştır. Üst sosyoekonomik sınıfta yer alan bireyler ile alt sosyoekonomik sınıfta yer alan bireylerin sebze-meyve tüketimleri, süt tüketim şekilleri, süt tüketim miktarları, haftalık yumurta tüketimleri, peynir çeşidi tüketimleri, ekmek çeşidi tüketimleri arasında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Tüm sosyoekonomik sınıflarda zeytinyağı kullanımının, diğer yağ türlerine göre daha yaygın olduğu saptanmıştır. Sosyoekonomik sınıflar ile kullanılan yağ türü arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Araştırmada, sosyoekonomik durum ile şişmanlık arasında ilişki olduğu, alt sosyoekonomik sınıfta olan bireylerin diğer katılımcılara göre BKİ ve bel çevresi değerlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.