Yoğun bakımdaki COVİD-19 hastalarında koenzim Q10 plazma düzeyinin klinik etkilerinin incelenmesi

COVID 19 pandemisi dünya genelinde etkilerini sürdürmektedir. Hastalığın klinik prognostik risk faktörlerinin araştırılması ve tedavi arayışları halen devam etmektedir. Koenzim Q10 membran stabilitesinin sağlanmasında, enerji dönüşümünde ve ATP üretiminde rol oynayan önemli bir antioksidan maddedir. Literatürde kritik COVID-19 hastalarında koenzim Q10 düzeyinin hastalık seyri ve sağkalımla ilişkisini gösteren çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Çalışmamızda yoğun bakımdaki kesin tanı veya şüpheli COVID-19 hastalarında koenzim Q10 düzeyinin klinik ve prognostik etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Etik kurul onayı alındıktan sonra, çalışmaya 1 Ocak 2021 – 1 Ocak 2022 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'ne kabul edilen COVID-19 veya şüpheli 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Hastalar COVID-19 pozitif veya negatif olmak üzere iki gruba ayrıldı. COVID-19 negatif grup için kriterler; hastadan üst üste gönderilen 4 PCR sonucunun negatif gelmesi ve solunum yetmezliği, genel durum bozukluğu, gastrointestinal semptomlar gibi yatış sırasındaki semptomlarının başka bir klinik durumla açıklanabilir olması olarak kabul edildi. Hastalara ait demografik veriler, komorbiditeler, başvuru semptomları, COVID-19 PCR sonuçları, APACHE-II ve SOFA skorları, yatış süreleri, laboratuvar sonuçları, koenzim Q10 düzeyleri, mekanik ventilasyon gereksinimi, vazopressör ihtiyacı ve mortalite bilgileri prospektif olarak kaydedildi. Koenzim Q10 düzeyinin; klinik bulgular, hastane içi morbidite ve mortalite ile ilişkisi istatistiksel yöntemlerle incelendi. Hastaların 96'sı COVID pozitif, 62 tanesi negatif gruptaydı.Yatışta koenzim Q10 düzeyi ile ilişkili faktörler araştırıldığında, kadınlarda ortanca koenzim Q10 düzeyinin erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü (1.28 ve 1.18, p=0.035). Malignite (p=0.008), nörolojik hastalık (p=0.038) ve malnütrisyon (p=0.001) düşük koenzim Q10 düzeyleri ile ilişkili bulundu. Yatışta koenzim Q10 düzeyi ile vazopressör tedavi, mekanik ventilasyon, RRT ve mortalite arasında ilişki olmadığı gösterildi. Ek olarak, malnütrisyon varlığının YBÜ`de mortalite riskini 3 kat artırdığı gösterildi (HR: 3, %95 CI: 1.6-5.4, p<0.001). Çalışmamızda COVID-19 pozitif ve negatif gruplar arasında, koenzim Q10 düzeyi ile ilişkili herhangi bir demografik ve klinik faktör saptanmadı. Bu hasta grubunda plazma koenzim Q10 düzeyinin tek başına mortalite ve morbiditeyi öngördüren faktör olamayacağı gösterildi. Bununla birlikte düşük koenzim Q10 düzeyinin malnütrisyonun önemli bir komponenti olduğu ve malnütrisyonun mortalite için anlamlı bir risk faktörü olabileceği unutulmamalıdır.