Yöneticilerin liderlik tarzlarının çalışanların örgüt yararına etik olmayan davranışına etkisinde duygusal bağlılığın aracı rolü

Son yıllarda yaşanan büyük şirket skandalları örgüt yararına ama etik olmayan davranışların varlığının anlaşılmasına ve araştırmasına sebep olmuştur. Konuyla ilgili son yıllarda farklı boyutlarda birçok araştırma yapılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı yöneticilerin liderlik tarzları ve çalışanların duygusal bağlılık boyutunun, örgüt yararına etik olmayan davranışa etkisini araştırmaktır. Çalışmanın teorik kısmında liderlik ve liderlik tarzlarının boyutları, etik ve ahlak ilişkisi, iş etiğinin gelişimi, etik dışı davranışın nedenleri ve örgütsel bağlılık kapsamında duygusal bağlılığı etkileyen değişkenler ele alınmıştır. Araştırma kısmında örgüt yararına etik olmayan davranışla, yöneticilerin demokratik, serbesiyetçi, otokratik liderlik tarzları ve örgütsel bağlılığın; duygusal bağlılık boyutu arasındaki ilişkisel bağlar araştırılmıştır. Araştırmada, Türkiye'de faaliyet gösteren farklı şirketlerde ve tesadüfi olarak belirlenmiş çalışanlar örneklem olarak alınmıştır. Bu kapsamda, perakende, eğitim, bankacılık, sağlık, üretim, lojistik, bilgi teknolojileri, gıda, tekstil, hizmet sektörü, havacılık, enerji, finans, inşaat, dış ticaret, otomotiv, kamu, turizm, medya ve hukuk sektörlerinde çalışan 424 kişi ankete katılmıştır. Anket yöntemi ile toplanan veriler için üç farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklere doğrulayıcı faktör analizi uygulandıktan sonra araştırma değişkenleri arasındaki ilişki yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Yapılan faktör ve yapısal eşitlik modeli analizleri sonrası elde edilen bulgulara göre: katılımcıların %41'nin örgüt yararına etik olmayan davranışa eğilimli olduğu görülmüştür. Yöneticilerin demokratik, serbesiyetçi liderlik tarzı ve çalışanların duygusal bağlılığı ile örgüt yararına etik olmayan davranış arasında kısmen pozitif bir etki tespit edilmiştir. Çalışanların duygusal bağlılığı ile örgüt yararına etik olmayan davranış arasında anlamlı bir etki tespit edilmiştir. Yöneticilerin otokratik liderlik tarzı ile çalışanların örgüt yararına etik olmayan davranışları arasında bir ilişki tespit edilmemiştir.